LALCHHANDAMA (Short Story) By Havali Adam

LALCHHANDAMA

Short Story

By

Havali Adam

Nilaini zan a ni a, zanriah ei mék laiin kan kohhran Chawkidar pu Awmawia a rawn lut a, ka nupui chuan chaw ei ve turin a lo sawm nghal a, mahse a lo hnar thung. Pu Awmawi te chhungkua hi thingtlang lam aṭangin Aizawlah an lo pêm thla a, an fate'n school an la kal vek a, reithei lutuk ni lo mah se awm thei zawk zawk erawh an ni bik lo. Pu Awmawia hlawh hi an pawisa hmuhna hnâr lian ber a ni ve a, a nupuiin chawhmeh a zuar ṭhin bawk a; an fate thlengin an taima chhungkua hlawm khawp mai. Zirlai naupang ni mah se a rêm rem thawkin an inhlawh kual ṭhin a, rawng hnawih an thiam viau bawkin ka hria.

Biak in rawng hnawih ṭhat kan duh te hian kan chhawr mai zel a, rawng lam ngawt ni lovin chhawr theihna kawngah chuan chhawr zel ka duh ṭhin. An chhungkua leh kan chhungkua hi kan inpawh thawkhat ve a, kei ngat phei chu min nêl hlawm hle. Keimah tak hi chuan ka nêlawm pawh ka hre lém lo, mite hian min nêl viau e ti lo chuan rilrua awm reng pawh sawi chhuah loh zawk duh mi ka ni ang lawi a, mahse rilru chhia erawh ka pu ngai chuang lo. Chutih rual chuan mi zawng zawng ngainat leh nêl ka ni lo tih ka hre tho va, mi ngainat nih ka va tum em em pawh a ni hran lo, Pathian duh zawng tak leh rilu kawi pu miah lova awm ka tum ber ṭhin.

Chaw ka ei kham thuai thuai a, kohhran upa nih hi chuan inkhawm te hi kal hma a ngai ṭhin a, dâr rik rual deuh thawa biak in thlen hi chu ngaiah ka nei tawp tawh. Inkhawm tura ka insiam lai chuan pu Awmawia chu dâr vaw turin a chhuak a, ka nupui leh ka fanu Dingdingi erawh tui takin chaw an la ei a, an ṭawng melh melh bawk a, mahse zan dang ang bawkin kan fapa neih chhun Chhandama chu inah a awm ve lo thung. Ka insiam zawh rualin dâr a rawn ri chiah a, ka nupui leh ka fanute chu ka kal thu hrilhin ka chhuak zui nghal a, tun thla chu kohhran inkhawm ka hruai thla a ni a, office thlengin ka bân hma phah ṭhin.

Kum 35-a upa ka nih laiin tual upaah min thlang tling hlawl a, mak ka tih dan chu pui tak a ni. KṬP leader ka nih lai a ni nghe nghe a, kohhran mipuite'n min thlan pawh ka ring lo hrim hrim. Leader ni lai ka nih avangin chumi kum chu tual upa nihna leh KṬP leader nihna ka kawp zâk zak a, buai thei mawp mawp tak ka ni. Kohhran committee-ah ka tel ngai bawk, Branch Committe-ah ka tel ngai bawk, mihring rilru tak chuan a ninawm ve ṭhin, mahse Pathian remruat a ni miau a, ka hnial ngam lo a ni. Presbytery inkhawmpuiah upa atan min nem nghet a, chu chu ka kum 40 naah a ni a, kohhran danga ka upa puite paw'n upa ka ni hma lutuk chu mak an ti ve tho.

Inkhawm kan bâng a, kohhran committee kan ṭhu fual a, thil eng eng emaw ni kan rêl a, dar 8 leh a chanve pelhah kan haw ve thei chauh. Tunah chuan kum 10 lâi kohhran upa ka ni ve tawh a, mahse kan kohhran upate zingah a naupang ber ka la ni tho. Tual upa ka nih lai aṭang tawh kohhran secretary ka la ni chho char char a, kei phei chuan thu ka puan thiam áwm ka hre lêm lo, mahse upa senior zawk te'n ka chanvo ah an dah miau si a, thu puan ka thiam ve deuh te pawh a ni mahna le. In chhung ka luh chuan ka fapa hmel ka zawng ru nghal a, mahse ka hmu miah lo, a lo la haw lo a ni ngei ang. 

"Khaw'nge Chhandama hi? A lo la haw lo leh pek em ni?" inthlak mawlh mawlh pahin ka ti a, ka nupui chuan a lo la haw loh thu a sawi ta ngei a, a lo haw thut a rin avanga inkhawm lo kha a nia, mahse a nghak chhuak zo lo a nih hmel.

"A lo haw ve mai turah ngai ang" tiin room aṭang chuan ka chhuak a, sitting room-ah ka mimal hna lam thil ka khawih zawm nghal a, rei lovah Dingdingin thingpui min rawn pe thuai bawk.

Ka awmpuite pahnihin TV an en lai chuan kei erawh ka buai ru ang reng hle a, ka buai chhan chu ka hna thil lam pawh a ni em em lo. Ka rilruah hna lam chu a awm ve teh meuh mai, mahse zan dang ang lo takin Chhandama ka ngaihtuah zual tlat a, ka hlauthawng ru tlat bawk. Dawhkana ka phone chu ka lá a, ka fapa chu ka call zawm zat a, mahse ring tak ngial pawh a ring thei lo, signal awm lohnaah a awm a ni mathei. Chutia ka che vel chu ka nupui chuan min lo en leh zauh ṭhin a, zawhna erawh min zawt lém lo va, ka rilrua awm a hriat vek ka ring. Nupa kan ni a, ka hmangaih ang bawkin min hmangaih a, thu zep pawh kan nei ngai lo. 

Zan dar 10 a rik hnuah pawh Chhandama hmel reng hmuh tur a la awm lo tluang zel a, ka nupui leh Dingdingi erawh an mu tawh a, keiin ka hna thil tih pahin Chhandama lo haw hun ka nghak a, vawi 5 lai ka call tlang thei tawh lo va, ka call buai reng duh ta lo. Darkar chanve a liam leh meuh chuan ka hna pawh ka zo fel titih a, dah felin TV ka en leh tawp a, ka nupui pawh a rawn tho chhuak leh ta nge nge. Ka bulah ṭhuin TV kan en dun a, kan ngawi reng a, kan ngaihtuahnaa awm erawh a inan viau ka ring. Ka phone a rawn ri thut a, ka lá kâng nghal a, min lo call-tu chu Chhandama ngei a ni e.

"Hello" phone pick-up rualin ka ti nghal a, leh lama mi erawh ka fapa aw a ni ta hauh lo mai. 

"Chhandama pa i ni ti raw ka pu? Hei kan insual lûai luai a, Chhandama phei chu nikhaw hre lovin a awm tawh, hmanhmawhin lo kal vat teh u" chu thu ka hriat rual chuan

"Khawiah nge in awm?" ka ti nghal thuai a, Folkland kawnga an awm thu leh mi dangin an ṭhianzaho an sual rawn thut thu a lo sawi a, phone chu hmet tawpin ka che muangchang lo hle.

"Nang chu lo awm rawh, keimahin ka va kal ang e" tiin ka nupui lo kal ve tum chu ka hrilh a, hlauhthawn hmel zet hian

"Nangmah chauhin kal suh, mi kut i tuar palh hlauh ang tih a hlauhawm, ka u pasal ka call lawk mai dawn em ni ang?" a rawn ti zung zung a, hlauthawng hma chi a ni ve hrim hrim a, rilru hahdam takin awm se ka duh a ni. 

"Chuti anga muangchanna hun a awm tawh lo, ka kal thuai a ngai. Mi kut ka tuar êm lo turah ngai ang, lo ṭawngṭai bawk la" tiin kawngka bula motor chahbi chu ka la a, motor-a ka tlan chhuah te chuan ka khawmuang lo chiang hle.

Folkland lam panin ka tlan zel a, Traffic a Jam lo bawk nen ka tlan chak ang reng viau bawk. Pathian hnenah ka rilruin ka ṭawngṭai mawlh mawlh a, ka fapa chuan hliam nâ tak a lo tuar ang tih mawlh ka hlau a ni. Ka tlan zel a, kawng zau deuh laiah chuan mihring an lo pungkhawm ta nûal mai. Ka tlan chak hran tawh lo va, insual áwm pawh ka hmu tawh lo. Ka tlan leh deuh hlek a, an lo inṭhelh fel titih tawh zawk a ni tih chu ka hrethiam nghal mai. Motor aṭanga chhuakin Chhandama ka zawng a, ka phone zui nghal bawk a, rilru a va nuam lo duh kher êm.

"Pu Rinsang, eng nge hetah daih daih i lo tih ve a?" min rawn betu lam chu ka hawi a, ka thusawi azara piangthar ta Ruatfela lêk chu niin, chu lai hmuna kan inhmu teh hlawl chu mak kan ti dun khawp mai. 

"Ka fapa ka zawng a, ka fapa kha i hria ti raw? Chhandama kha!?" ka tih chuan

"Nichina mi kha a ni lo maw, a hmel ka en khan hmuh tawhna ka nei thânin ka hria, i fapa a lo nih hlauh chuan a hliam a nât hmel khawp mai, Ambulance motor-in an hruai fel vel chiah" a rawn ti ta mai, ka fapa a ni ang tih hlauhna hlirin ka khat nghal. 

Motor-a lut mai lovin ka zawng kual leh tê tê phawt a, mahse ka hmu thei ta reng reng lo. Motor-a ka chuan luh lai takin Phone call ka dawng a, ka fapa hnen aṭang bawk a ni. Ka lâk rual chuan a ṭhianpa zawkin Hospital lama an kal thu leh an kalna Hospital hming chu min rawn hrilh a, chak zetin ka tlan chhuak zui nghal a, rilru nuam réngin ka awm thei tawh lo. Ka fapa an hruaina Hospital lamah chuan ka tlan char char a, ka tlan chak bawk a ni ang ka thleng har hran lo. Hospital ka va thlen chuan ka fapa chu a lo har fel tawh leh lawi a, thla a muang huai thei. 

"Insual tawh miah suh se, ruih theih thil a ti bawk si, a taksa lam a hrisel lo bawk nen mi'n an khawih nâ lutuk palh ang tih a hlauhawm" Doctor chuan a ti charh charh a, sawi ve tur réng ka hre lo, a sawi dik vek tlat. 

"Kan lawm e" tlai khawhnuah ka ti ve ta chauh a, Chhandama chu a ṭhianpa nen ka motor hunna lamah kan kuah phei a, a hnungah ni lovin ka bulah ka ṭhut tir a, a ṭhianpa erawh a hnungah a ṭhu thung. 

Chhandama ṭhianpa chu an in thleng kan thlah a, kan in lama kan tlan haw laiin ka nupui hnen aṭang phone call ka dawng a, kan chanchin chu ka hrilh thuak thuak a, inah kimchang zawka hrilh law law ka tum vang a ni. Muangchangin ka khalh a, kan ngawi dun reng a, kan harhfim tawh viau chuan ka hria. Kan in thlen hma kawng kawi thumna velah ka ding thut a, mak a ti deuh a ni ang min rawn en zawk a, kei paw'n ka lo en reng a, a hawi sawn leh rang hle. A kut chu ka va vuan a, a tal chhuak nghal thung a, a awm dan engkim ka'n ngaihtuah lêt a, a damdawi tih a sim mawh lutuk chu ka beidawng ve lek lêk ṭhin.

"Pathian hnenah lawmthu sawiin ṭawngṭai lawk ang aw Bawiha" dam dap chuan ka ti a, min rawn chhang lêm chuang lo va, ṭawngṭai lam ngaina vak lo mah se ka tum lui ta tho. 

"Lalpa, himdam taka ka fapa min hruai haw tir avangin ka lawm e. A nun kaihruai zel la, kawng dik lo a zawh dawnin nangin a rilruah hna thawk la, keini a chhungte ngei pawh chakna thar min pe ang che. Chung chu Isua Krista hmingin kan dil e, Amen" tia ka ṭawngṭai zo ka meng chu chiang deuh hian min lo en a, ka fapa mitmengah chuan khawharna nasa tak ka hmu thei bawk. 

"Haw ang aw, inah in insual chhan te min hrilh anga ti raw? I nu pawh a lo la men ka ring, a ngaihtuah viau che asin" ka tih chuan ngawi rengin hma lam a hawi leh daih a, ka thinlung chu a rum vawng vawng a, mahse ṭawngkam vina biak ka tum lo bur. 

In kan thleng a, a nu chuan zawhna chi hrang hrang a lo zawt nghal a, a ṭawng zawi lo bawk nen Dingdingi mu tawh pawh a rawn harh leh phah nghe nghe. Chhandama hmai hliam vel chu a buaipui zui nghal zung zung a, mittui tling pamin a che a, kei erawh an piaha dingin thawk ka lo la leh hawk ṭhin ringawt. Vawi eng zah chiah nge Pathian hnenah ka dil tawh ang, ka chhiar sêng tawh lo zawk. Ka fapa chu ruihhlo bawih ata hruai chhuah theih dan kawng chi hrang hrang ka dap a, dap satliah mai ni lovin ka theih tawp tak meuh ka chhuah a, mahse kum a vei hnuah pawh a la thlah thei chuang si lo. 

Kan inbuaipui fel hnu chuan mu turin room-ah kan lut a, an insual chhan chu ka zawt leh ta lo law law. Zing lamah ni zawk rawh se ka ti ta mai, mahse ka nupui ber chu buaipui a ngai ta a ni. Chhandama thil tawn zawh chiah avang chuan a ṭap a, a lungngai a, ka âwmah ka kuah bei hle hle ringawt. Kei tak pawh ka lungngai ve tho, kohhran upa ka ni a, ka fapain ruihhlo a khawih tlat bawk si. Min dem tâwk an awm tih lah ka hai lo, mahse ka pawm vek, min sawiselna eng pawh ka pawm vek, sawi dik loh an nei hleinem, engkim erawh Pathian kutah ka dah vek thung. 

"Engati nge kan fapa hian a sim theih miah loh le? Pastor te, kohhran upate pawh hi ka dem tawh che u. Camping-ah chauh piantharna a awm emaw in ti tlat a, in hna i thawk hlawl lo. Pastor te lah ni se bial an fang a, thu an sawi a, ruihhlo ngai te, Pathian lam hnaih lo te hi an vei tak tak lo, nangni kohhran upate pawh in ni tho" ka nupui chuan ṭap reng chung hian a ti zuah zuah a, a rilru a hahin a nâ tawngkhawng tawh bawk a ni mahna.

"Khati ang zawng kha chuan ngaihtuahna ṭha lo pu lo teh, Pathian pawi kan sawi palh hlauh ang e" tiin ka thlem ve tak ná a, a ṭap bâng mai ta chuang lo va, a ṭah chhuak zualpui a reh hnu chuan mahni inthiam lo aw zet hian

"Ka tihpalh u Rinsang, ka mangang êm a ni. Min ngaidam rawh, ka dem tawh miah lo ang che u" a rawn ti leh a, nghet zeta min kuahin ka âwmah a hmai a phum a, a awm dan chu ka hrethiam khawp mai.

"A pawi reng reng lo, ngaihdam min dil a ngai lo e. I sawi dik ve tho alawm, keimah ber hi ka tlaw a ni. Ka tiam a che, kan fapa hi keimah ngeiin Pathian lam ka hnaih tir ang a, ruihhlo tih a bansan theih nân tun lêt hian ka bei bawk ang" rilru leh tih tak zetin ka ti nghet charh charh a, a awlai dawn lo tih hre lâwk vek mah ila ka tum dawn chiang a ni.

"Matetea a lo kawm kher kher kha a pawi ta ber mai, Matetea lah chu a simna a rei tawh bawk si. A chang hi chuan ka beidawng ngawih ngawih ṭhin, mahse Pathian leh ka pasal in awm a, ka rinna zawng zawng in nei a, engtik nî ah emaw chuan kan fapa pawh hian a la sim ve em em ang" tiin a mut dan a siam ṭha a, min hnung chhawn zawngin a mu a, kei paw'n duat takin ka kuah nghal thuai.

"Muhil tawh ang aw, thawh kan hai palh ang tih a hlauhawm" ti supin ka lamah ka pawt hnai salh a, ka kut chuan a dul zawnah ka kuah a, ani'n a lo hum hnan chat a, muthilh tumin suangtuahna khawvelah ka cheng zui ta vang vang. 

A tukah chuan tukṭhuan ei laiin ka fapa chu an insual dan chanchin ka zawt a, ṭha takin a sawi a, damdawi a tih lova a harhfim hi chuan a fel a, mahse damdawi bawk hian a tibuai leh ṭhin a ni. Tin, a ruih lai emaw a harhfim loh lai paw'n dawt a sawi ngai lo hrim hrim a, mi dang nen hi chuan inang lo tak an ni. Zilhna thu lam sawi chhunzawm lovin chhun lama a hun hman dan tur ka zawh zawm ta daih a, ka zilh dawn a nih chuan kan pahnih chauhin awm ila, a fâlin inbia ila a ṭhat zawk ka ring. Ka Office-a lo kal ve turin ka sawm a, aw leh aih paw'n min chhang chuang lo va, hruai erawh ka tum ru reng thung. 

Chaw kan ei kham a, office kal turin ka siam a, Chhandama chu ka sawm leh a, a la ngawi reng tho. Office ka kal dawn chuan ṭawng miah lovin min zui hlawl a, motor-ah a rawn chuang lut a, Dingdingi paw'n mak a ti khawp mai. Dingdingi chu an College thleng kan thlah a, Chhandama nen chauh chuan kan chuang dun ta. Traffic Jam avangin kawng lakah kan tâng a, chutih lai chuan kawng sir aṭang tlangval pahnih; ruih theih thil tih chîng tih hriat reng reng hian ka fapa chu an rawn ko va, hnial eih lovin ka fapa chu a chhuak ta mai. Lungngai zetin ka en zui tlawk tlawk a, mahse a kal thui miah lo. 

"Engati nge i ṭhiante kha i zui loh?" motor chhunga a lo ṭhut luh rualin zawhna ka lo zawt nghal a, ka rilrua awm hmasa ber a ni a, a duh chuan a kal daih thei tih ka hre chiang hle bawk. 

"Zanah kan inhmu dawn tho alawm, i office-a ka awm chu i phal leh lo thut em ni?" min en ran a, lu thin khum zeuhin ka nui a, ka bula a awm duh ringawt pawh chu a lawmawm hrim hrim e.

"Chuti ang lam pawh a ni lo, vawiin chu min pui anga ti raw? Eng nge chhun chawlhah i ei duh ang? Canteen-a mi ho chu tui i ti vak lo maithei, i ei duh loh leh hmun dangah kan ei chhuak daih dawn nia" ka tih chuan a lo bu nghat a, Traffic police-in min rawn hui a, office lam panin kan tlan zui nghal.

Hna ka thawh chhung zawngin Chhandama chu ṭhutthlengah phone khawihin a ṭhu awn duai a, ka en leh zauh ṭhin a, hun kal tawh ka ngaihtuah chhuak leh nge nge ṭhin. Kum 3 hma lam te kha chuan tlangval fel leh nun ngil tak kha a ni ṭhin a, a zirnaah ni se a thiam thei ber a ni ziah a, chhiarkawpah ngat phei chuan min chhun khawp mai. Lehkhabu chhiar leh thu ziah neuh neuh te kha a uar em em a, tunah erawh engkim a danglam tawh a, ka fapa nun hloh mêk chu ka chhan chhuah a ngai tih pawh ka hria, ka chhan chhuak ngei bawk ang.

A muhil hmel chu ka en reng a, hnathawh lam ka rilruah a lang thei lo a ni ber. Khua a duaiin ruah a tla ser ser a, ka kawr lum hak lai chu hlipin ka va sin tir a, ka kal sawn leh thei ta lawk lo. A hmai zawnah chuan ṭhu hniamin ka en ngawt ngawt a, a hmel dâng ta lutuk te, a hmel hrisel lo tih hriat reng reng te, a engkim chuan min tihnim ruih a, patling mah ni ila ka fapa avang chuan ka hnuk a ulh ru ṭun mai. Ka ṭhutna aṭanga thovin ka hna lamah ka bur ta char char a, chhun chawlh hun a lo thleng a, Chhandama erawh a la mu tui hle thung. 

A dara ka sawi chuan a rawn harh nghal thuai a, thil ei a hun tawh thute ka hrilh a, ngawi reng bawkin min zui a, hmun danga thil ei a duh zawk ringin ka chhuahpui ta daih bawk. Thil kan ei lai chuan ka be hmasa zel a, ṭha takin min chhang a, ka bula awm chu hrehawm a ti hran lovin ka hria. Chawhnu lamah chuan a mu tawh lo va, min pui ta zawk a, chhiarkawp a tam avangin min pui tur chuan ka ring tâwk em em a, calculator nen check ṭha leh vek pawh ni ila a inang reng ang ka ring. 

"Zanin chu chhuak lo mai ta che Bawiha? Khawiah emaw lên i duh zawk em?" zanriah ei khama chhuah nghal mai a tum lai tak chuan ka ti dam dap a, min rawn en zawk a, mahse min en rei lem lo.

"Ka rei lo vang, nizana mi ang kha chu a thleng tawh lo bawk ang" tih leh kal chhuah a rual nghal a, ka ṭhutna ngaia ṭhu tlawng lovin ka tho thuai a, a kal thui hmain a bânah ka va chelh ta vat. 

"Min lo nghak rawh, ka lo kal ve dawn" tiin room-ah ka lut a, kawr lum hain ka fapa dinna lamah chuan ka kal phei leh a, engah mah ngai lo ang maiin motor hunna lam a pan a, kei pawh chuti tho.

"Eng nge i lo tih ve dawn?" motor-a kan chuan dun hnu chuan a rawn ti ta nge nge a, a mitmengah zawhna ka hmu hnem bawk a ni. 

"I ṭhiante nen damdawi in ti leh dawn a ni lo'm ni? Ka fapa berin i sim thei bawk si lo va, ka ti ve mai ang chu ka tia, a nawm hmel êm mai" ngaihsam hmel zeta ka tih chuan

"I duha thu le!" a ti duh lêk chauh a, nui lui sângin hlim ang deuh chuan ka awm a, mahse ka chhungril lam a hlim lo nasa mai si. 

"Khawi lamah nge kan kal dawn?" tia zawhna ka zawh leh chuan World Bank Road lam a sawi a, a thu hnuaia awm ang maiin ka tlan zel a, ka thil tih tumah chuan ka hlawhchham a nih vaih chuan ka tan ngei pawh a pawi thui khawp ang.

World Bank Road-a kan tlan lai chuan ding turin min ti a, ka ding ve nghal mai bawk a, kawng sir thlang deuh hlekah a chhuk a, ka zui ve zel a, a ṭhiante ni ngei tur tlangval pathum kan zu hmu ta. Zû leh damdawi a lo awm hnawk nuaih a, inchiuna hmanrua thlengin a awm ṭeuh a, Pathian hnenah ka ṭawngṭai ru mawlh mawlh bawk. Ka fapa ber chuan a kawr chhung iptê aṭang damdawi tam tham zet hi a phawrh chhuak a, khawi aṭanga a neih nge ka hre hauh lo, mak ti ru tak ka ni. An zinga pakhat chuan

"Tu nge i rawn kalpui hi le? A kum a va tam tawh hmel bik ve, i ṭhian thar em ni?" tiin Chhandama chu a zawt a, chhang lovin zû no khat chu a tlâk pawp a, a ṭhut hniam rualin ka ṭhu zui ve nghal. 

"Mi thar ka ni e, khawi maw no khat chu min lo pe ve ula, ka in châk tawh teh mai a nia" pawlawh tak chuan ka ti ham ham a, zû chu min rawn thlit ve mai a, ka in tak tak hma chuan

"Ka in dawn aw, i phal em?" ka ti leh hram a, Chhandama chuan chiang zet hian min en reng a, amah ni lovin a ṭhiante zawk chuan

"In mai mai rawh, khati anga indil hranpa kher kha a ngai tawh lo" an rawn ti sap sap a, ka fapa erawh keimahah a mit a la fuh char char thung. 

"Aw le" ti supin mit ka chhing vang vang phawt a, ka hmui zawnah zû no chu ka dah hnai zel a, ka in ṭep tawh tihah ka zû no ken chu a per ta sawk mai. 

"Haw ang" thinrim zeta min betu ka fapa chu ka en reng a, rilru hlim zetin zû bur zawk chu ka ban lui leh a, mahse min rawn lâksak thuai a, a vawm keh chuâih nghal bawk.

"Haw ang ka ti a ni lo'm ni?" ti vin leh hrawkin ka banah min kai a, min kal pui dawr dâwr a, motor chhunga kan chuan luh hnu chuan ka tlan chhuak duh mai ta lo. 

"Tlan ta che, tlan thuai rawh. Kohhran upa i ni a ni lo'm ni? Engati nge zû te kha in i tum vel? Pathian ring in inti a, Pathian hnaih bikah te in inngai a, engmah in ni bik lo, KṬP-a chanvo sâng tak tak chang; mahse thil danga fihlim leh si lo pawh ka hre ṭeuh, milem mai in ni" nem fahran lo hian a ti hmawk hmawk a, kei erawh ka ngawi tawp ringawt. 

"Haw ang, haw thuai ka duh, zanin chu inah ka awm tlang ang a, zan dangah erawh min lo zui tawh miah suh" a tih leh chuan ka tlan chhuak nghal a, ka tlan muang lo bawk a, in pawh kan thleng har hran lo hle.

In chhunga kan luh lai te chuan mak ti zetin min lo en a, Chhandama chu a room-ah a lut nghal a, ka zui lut ve nghal bawk. Mi dang rawn luh hmain kawngka chu ka kalh a, ka fapa ṭhutna bulah chuan ka ṭhu a, mahse ka be nghal lawk duh ta lo. A kutin a hmai a hup a, a ngawi reng a, a rilru a hah hmel hle. Chuti ang chuan rei fê kan awm dun a, pawn lam aṭang a nu'n min rawn au va, a ṭawng thawm chu kan hre ve ve, mahse kan chhang lo thung. Ka fapa chu ka'n ṭhut hnaih leh deuh hret a, ka thawmah a awm dan a insiam ṭha a, min en ta ral mai. 

"Eng vangin nge zû kha ka in i phal loh?" ka ti ta nge nge a, a meng rum sâwt viau.

"Eng vanga in ve ringawt tum nge i nih zawk?" za lo zetin ka nui lui sak a, ani erawh a la thinrim hmel viau thung. 

"A chhan chu nangin i in tlat si alawm, vawi tam sim turin kan hrilh che a, awmzia a awm bawk si lo. Ka ruiha damdawi ka tih ve i phalah ka ngai hmiah, dik pawh a dik ka ring" ka tih chuan rang zet hian

"Kohhran upa nihna hi kâwrah i hmang tihna em ni? Hmang pawh ni la ka dem lo che, nang lo kâwra hmang an tam êm mai" a rawn ti ve leh nghal a, mahni fate zawkin zah lo leh ngainep zeta min be reng chu dawh reng a har lam hret a ni. 

"Ka zawhna kha le, engati nge zû ka in kha i phal leh si loh?" tiin a hmaa ka zawhna ngai bawk chu ka zawt leh ngat a, min chhang lovin a ngawi reng a, a rilru dik tak phawrh chhuahsak chu ka tum bur tawh.

"Sawi ta che, sawi rawh Chhandam" ni dang ang lo zetin ka aw chu a chang ve fak a, ani paw'n mak a ti deuh a ni ang min en zawk nghe nghe.

"Sawi rawh" ka ti leh chiah tihah

"A chhan chu" tiin a ngawi zui vang vang a, thawk la huaiin a ding daih bawk a, kei pawh ka ding ve nghal thuai.

"A chhan chu eng nge?" a rilru dik tak sawi chhuah tir tum zetin ka nawr tut tut lui zel a, a hmel aṭang ka hlawhtling chho ṭan tih ka hre thei.

"A chhan chu ti ve turin ka duh lo che, nuam tihna tak tak i nei chuang lo ang" a rawn ti ta, lungngaih hmel deuh hian min en a, chung a lungngaihna zawng zawngte chu sut kian sak vek ka duh a ni.

"Chuti a nih si chuan engati nge i la tih reng? Engati nge damdawi khawih hi i sim theih miah loh? I pa tih ve i phal lo va, i pa hian i tih ka phal bik i ring em? I tan hian ṭawngṭai loh lai ka nei lo asin, chuti ang khawp chuan ruihhlo bawiha i tan reng hi ka phal lo Bawiha" a tir lamah thinrim deuh mah ila a tawpah erawh dam dapin ka be leh ta zawk.

"Ka hne alawm, a ruka sual reng si; fel tak anga lemchan reng ka hne a, sual tak anga lan law law ka thlang zawk. Nun hi ka ning, thih daih ka duh" a rawn ti chiah chu ka insum thei em em bik ta lo. 

"LALCHHANDAM!" ka ti vin hrawk a, a pian tirh ata thinrim taka a hming pum ka koh vawi khatna a ni a, hlauh hmel zeta a ngawi hmak te chu a àwm ka ti viau. 

"Nun hlut zia te hi i hre miah lo em ni? Rei tak dam duh; mahse nâtna avanga thi mai tawh tur te hi an tam asin, i thaw thei ringawt te, kut ke kima i awm ringawt te, i ṭawng thei ringawt te, engkimah hian lawm zawk tur i ni" ka tih leh pawh chuan a ngawi ta reng. 

"Bawiha" ti supin a hmaah chuan ka ṭhingṭhi rawp a, a kut vuanin a hmel chu ka en a, ani erawh chuan min la en ṭha ngam lo thung. 

"Hmâna ka fapa, fel leh nun ngil, inngaitlawm em em, nu leh pa zah thiam tak kha ni leh tawh rawh. Khawngaih takin damdawi tih hi bansan la, zû in bansan bawk la, ruihhlo reng reng khawih tawh lo turin ka duh che a ni" ka tih chuan min rawn en ta. 

"Ka theih ka ring tawh lo, kalna tur ka hre tawh lo va, tal chhuah dan ka hre tawh lo bawk" lungngai zet hian a ti thâm ṭiak a, a kut chu ka hum nghet sauh a, ka tih tur ka hai lo chiang hle.

"I pa ka awm alawm, engtik lai paw'n min rinchhan thei ang. Ka pui vek ang che, ka tiam a che" ka ti zung zung a, a beidawng awkâ ringawt pawh chuan min tihlim tak zet. 

"Kan thei ngei ang, kan pahnihin kan ṭangrual ang a, Pathianin min pui bawk ang a, kan thei dawn tih ka chiang" ka tih leh chuan

"Pathian puih ka duh lo, Pathian pawh hi a awm tak tak ka ring lo" a rawn ti khauh hmuk a, chu lam chu sawi zui pui chi a ni rih lovin ka hria.

"A pawi lo, Pathian puihna i duh loh paw'n keimah ka awm alawm, i pa hi min ring tawp rawh" ka ti leh mawlh mawlh a, a ṭhutna aṭanga thovin khum lû bula hmeichhe thlalak chu a en vang vang a, ka fapa hun tawn mêk chu ka hrethiam a, ka khawngaih tak zet bawk.

"Ka ngai ṭhin" ti supin a hmeichhe hmangaih em em, Cancer nâtna avanga thi ta thlalak chu a la kâng a, a thlir tlawk tlawk a, hmangaih chân chu a nâ dawn tih ka hria, mahse Pathian remruatna a ni tih kan pawm thiam mai a ngai ṭhin si.

"Ka chhuahsan ang che aw Bawiha, naktuk aṭang chuan kawng engkimah ka pui che ang a,  ka theih zawng a nih phawt chuan i mamawh apiang ka pe che ang a, min ring tlat thei ang em?" tih leh din ka rual nghal a, min rawn en zeuh a, a hawi sawn leh mai bawk. 

"Ka hre rih lo" a tih chuan ṭawng tawh lovin ka chhuahsan a, ka nupuiin zawhna min lo zawt nghal bawk a, ka hmelah lang lo mah se ka rilru erawh a hahdam sawng sawng a, a hun takah Pathian chu a rawn che ni berin ka hria.

Mut hmunah ka nupui chu ka sawipui a, a hnuk a ulh a, a ṭap bawk a, kei pawh ka bang chuang lo, ka mittui a tling pam mai. Ka sawi zawngte chuan ka aw a khur thei hial a, ka lawm bawk si, ka lung chhe ru bawk si chu ka ṭah a chhuak ve tak zet. Kum kha leh chen kha ruihhlo bawihah a tâng tawh a, vawi eng zat chiah nge sim tura ka hrilh tawh ang, mahse vawi khat mah thinrim awkâ vinin ka be ngai lo thung. Dawhthei takin thu ṭha ka hrilh a, a rui sual deuh a nih paw'n a harhfim hun nghakin zawhna leh zilhna ka chhak chhuak mai ṭhin. Tunah chuan Pathianin ka dawhtheihna te mi hriatsak a, Pathian a nihzia a tilang ṭan mêk bawk a ni. 

A tuk aṭang chuan theih tawp chhuahin ka fapa nun chu siam ṭhat ka tum a, kei chang ni lo ka nupui leh kan fanu Dingdingi te paw'n Chhandama chu an fuih a, an titipui a, mahse awmzia a awm vak thei rih lo. Nitin office-ah ka hruai ve ta ziah a, min zui ve zel duh danah a nun a beidawng tak zet tawh tih ka hrethiam nghal mai. A hriat lovin ni khatah ringawt pawh vawi tam tak ka ṭawngṭaisak ṭhin a, Pathian lakah a la hel tlat a, chu vanga zawimuanga hmasawnpui duh pawh chu ka ni. Kei erawh keimah chauhin ka ni lo va, ka nupui leh ka fanute'n min ṭawiawm zel a, kan innghahna bulpui ber chu Pathian bak a ni lo.

Hna thawk thei lêk lovin ka fapa muhil chu ka thlir tlawk tlawk a, Mizoram pûma pakhatna a nih lai te ka ngaihtuah chhuak a, chutah a hmangaih a la chân zel zui a, ka mawhphurhna sánzia chu ka hriat chian zual phah khawp mai. Kum 3 liam ta khan B.Sc final result chhuakin Mizoram pûmah Gold Medalist a ni a, a hun lai kha chuan kan lawm teh asin, mahse Pathian remruat dan ka hre si lo. A ngaihzawng, a hmeichhe hmangaih em em Hruaitein B.Sc Final Result a chhuah aṭanga kâr khatna velah Cancer a vei tih kan hre chhuak a, anmahni tak chuan an hriatna a rei tawh a, Chhandama leh keini a chhungte chu min lo hrilh duh rih lo zawk a lo a ni a, chu chuan engkim a tidanglam ta vek bawk. 

A zirna chhunzawm lovin Chhandama chu a awm ta tlawng a, vawi khat chu ka nawr lui deuh a, mahse ka nawr chhunzawm duh lo ta law law. Kum dangah a ni mai tiin ka en liam a, ani pawh pangngai takin a nung a, damdawi inah a kal nitin ṭhin bawk a, mahse Hruaitein a thihsan chiah kha chu a pawi zo ta a ni. A tuar nâ em em a, an kum a la upa lo dun bawk nen hmangaihna an hriatthiam tak tak pawh ka lo ring lo va, mahse ka fapa chuan a lo hmangaih em em si. A awm ngaihna hre lo leh lungleng lutuk chuan damdawi leh zû lam tih a ching chho ṭan a, a fâla titi puiin thu ṭha tinreng ka hrilh a, Pathian hnenah ka ṭawngṭai bawk a, mahse awmzia pakhat mah a nei lo. 

Hruaitein a thihsan aṭanga kum khat a ral hnuah phei chuan ngawl vei dik tak hi a ni tawh a, a nu nen pawh kan mangang ṭhin. A nau bulah a tal tam tawh ngai lo va, keini a nu leh pate ngei pawh min be tawh ngai lo va, ruihhlo bawiha tâng ve tho a ṭhiante bulah a awm hnem ta zawk a ni. Zing ṭawngṭai inkhawmah kan ṭawngṭaisak a, zanriah ei dawn leh mut dawnah kan ṭawngṭaisak nitin bawk a, kan theih ang ângin kan buaipui a, mahse kan theih tawp kan chhuah lo te pawh a ni mahna, Chhandama chuan hmasawn lam ai zual lam a pan zel thung. 

A rilru hah avanga ruihhloa a ṭuan chu pawi ka ti tak zet a, hun ṭha ka bawhpelh ni maiin ka hria. Hruaitei thih hnua lên chhuah a chin lai te khan ngaihngam takin ka lên chhuah tir mai zel a, a nunphung sual lo lutuk khan ka ngaih a tingam a ni ber. Thla hnih thum a'n vei a, damdawi tih a ching tih ka hre chho ṭan a, ka hriat chian meuh chuan zû thlengin a lo in tawh zawk a, a awm dan dik tak ka hriat zan te khan rilru nâ leh inthiam loh lutuk avangin ka mu thei lo hrim hrim. Keimah ka indem a, kohhran upa ve lâi si khan ka fapa suala tlu mêk kha ka ngaihthah a, buaipui nachang ka hre lo va, ka fapa nun hman sual chhan kha ka thiam loh a ni tih ka hre chiang chiang khawp mai. 

"Pa! Lo haw thuai teh! U Chhandama hi room-ah a inkalh khum tlat a nia, kan biak lahin min chhang duh si lo" phone ka lâk rualin Dingdingi chuan a rawn ti zung zung a, hlauhthawnna em em pawh nei lo hian

"Kan meeting mêk asin Bawihte, ka hman veleh ka lo haw dawn nia" ka ti ve mai a, mahse a thu rawn sawi leh chuan min va tidanglam chiang êm. 

"U Chhandama hi room chhunga inkalh khum satliah a ni lo, room-a a luh dawn khan hrui a keng lut lai ka hmu alawm, khawngaih lo haw hmanhmawh rawh ka pa" chu thu ka hre chiah chu ka che nghal phat a, kan meeting-na room-ah pawh lut tawh lovin ka motor hunna lamah ka tlan ta zawk a, hmanhmawh tak ka ni. 

Kawnga ka tlan chhung zawngin Horn ka pe ri tûarh tuarh a, vanneih thlak takin kawng min lo kian ve zel hlawm a, kan in leh ka hnathawhna a inhlat lutuk chu ka haw ngawih ngawih. Pathian hnenah ka rilruin ka ṭawngṭai mawlh mawlh a, office-a ka hruai loh nî ber khera chuti ang thil a thleng chu ka mang a ang zual tak zet bawk. Zing lamah khan khua a cheng deuh bawk nen ka bula kal a peih loh thu a sawi a, kei paw'n ina a awm ka lo phal ve mai kha a ni a, tum a lo nei lâwk sa vek dawn tih te chu ka hre chhuak hnuhnawh leh a, thil ka ngaihtuah tawi lutuk chu ka thiam loh bawk a ni leh ta.

"Pa!" in chhunga ka luh rualin Dingdingi chuan min lo ko thuai a, ka nupuiin kan fapa room kawngka chu a lo beng dawt dawt a, kawngka hawng turin a ngen lawm lâwm bawk. 

"Bawiha, Chhandam, kawngka hi lo hawng rawh le. Lo hawng la, inbia ang aw, intih hlum tum miah suh aw" kawngka bula dingin ka ti mawlh mawlh a, beisei loh deuhin chhung lam aṭang chuan

"Ni lo, min rawn ngaihven tawh suh u. Nangni zawng in thianghlim êm mai, in bula awm ringawt pawh ka zak tawh a ni" a rawn ti a, chu velah nâ zetin kawngka chu ka tlawh hawng pawp a, muangchan hun a ni tawh lo tlat. 

"Ti suh, ti miah suh Chhandam. Eng nge i duh? Ka pe ang che? I duh apiang ka pe ang che, Bike i duh em? I awmna aṭang khan chhuk phawt la, i nghawnga hrui kha la chhuak bawk rawh le Chhandam" a awm dan ka hmuh rualin ka ti nghal thuai thuai a, hlauhthawn luatah ka aw chu a vin lam lek lêk a tih theih.

"Bawiha, i pa thusawi chu awih hram teh" ṭap titih hian ka nupui chuan a lo ti ve nghal bawk a, ka fapa mitmeng chuan ka mittui a ko chhuak chiang khawp mai.

"Min lo hnaih suh u, Hruaitei bulah ka kal dawn" tiin a che deuh hrut a, a kut pahnihin a nghawnga hrui chu a chelh ran a, ka pan phei chuan a inkhai hman ka hlau bawk si, ka rilru a va'n buai tak êm.

"Hruaitei chu vanramah alawm a awm, i inti hlum a nih chuan nang chu hremhmunah asin i kal dawn, Hruaitei bula kal i duh tak zet a nih chuan i awmna aṭang khan chhuk la, i kal theih nân ka pui ang che" ka ti ta thlawt a, ka thusawi chuan a beng a verh viau a ni ang min rawn en chiang hle. 

"Ka bulah lo kal rawh le ka fapa" tiin keimah zawk chuan ka pan phei a, hlauthawng ru zetin ka kal phei lui a ni mah zawk a, a bul ka thlen chuan kun ngul hian a mit a chhing tlat a, chet a tum tawh miah lo bawk.

"Kei chu ka bawlhhlawh tawh êm mai, ka rim chhe si, damdawi rim ka nâm reng a, mi zawng zawngin min ten tawh. Nangni pawh hian min ten ru reng ang, in sawi duh lo mai mai a ni" mittui tling pamin min en a, ka rilru a nâ vawng vawng thei. 

"Mi dangin ten che mah se kei chuan ka ten ve lo che, a chhan chu ka fapa i ni a, ka hmangaih em em che a, i nu leh i nau paw'n an hmangaih em em bawk che" ka tih chuan lungchhe fê hian a rawn ṭap chhuak a, chu veleh ka che chhuak ta vat. 

"Ka pa" ṭap chunga min han ko zet chu ri lovin ka ṭap khur ngawt ngawt a, ka âwmah ka fapa chu nghet takin ka pawm bet tlat a, kum kha leh chen kha 'pa' tiin min ko tawh ngai lo va, ka tan chuan a lawmawmin a lungchhiat thlak tak zet. 

"I bulah ka awm e Bawiha, i chhungte hian kan hmangaih che tih hre reng rawh aw, i dinhmun chhiat lai ber paw'n kan hmangaih che" bianga mittui baw zawih zawihin ka ti mawlh mawlh a, aw khur dat dat  hian

"Min pui rawh ka pa" a rawn ti ve leh nghal ṭuau a, a biang chulin a mitah tak ka en a, a chal chu ka chalin ka sik zawm nghal zat bawk a, ka lungchhe lutuk chu ka ṭawng thei mai rih lo.

"Ka pui ang che, ka pui em em ang che. Ka tipalh, engkim hi ka thiam loh vek a ni. I pa hi ka tlaw êm a ni; ka tlaw tak zet" ti mawlh mawlhin ka pawm vawng vawng a, ani pawh a rawn ṭap chhuak ta hawm hawm.

Ka nupuiin hrui leh thil dang chu a lo la chhuak zung zung a, min chhuahsan rih turin ka hrilh nghal bawk. Hruaitei chungchang te, a nun dan ṭha lo zawng zawng te leh thil chi hrang hrang kan sawi dun a, kan ṭap dun a, mi dang chuan min rawn pawh buai duh ta lo. Hmangaih em emin ka fapa chu ka kuah leh ṭhin a, kan lung a chhe dun tak zet. Ka hna lamah pawh lêt tawh lovin ka fapa bulah chuan ka tal chawt a, ka hlim bawk a, ka hlimna chu a rei lo ang tih mawlh ka hlau a ni. A lua kut nghatin ka ṭawngṭai a, ka ṭawngṭai lai chuan beidawng zet hian a rawn ṭap chhuak a, kei pawh ka insum thei leh ta bik lo, ri si lovin kan ṭap dun deuh reng a ni ber.

Zan lamah pawh ka bulah hlir ka awm tir a, ka inkhawm hlan te chuan a lo lêng chhuak ang tih ka hlau ru hle. Inkhawm kan bâng a, a room-ah ni lovin kan room-ah a lo mu a, a nu'n hmangaih zetin a lo be melh melh a, mahse Chhandama chu a ṭawng chuang lo. A ngawi reng zel a, kan thusawi a ngaithla tawp zel a, a duh chin a zawm a, a duh loh chin a zawm lo mai ṭhin. A nu chuan Bible chang chhiarin nun kawng dik zawh dan a hrilh a, keiin room kawngka bul aṭang ka lo thlir reng a, a bul ṭanna chuah la ni mah se ka hlim a ni. Kawngka bula ka ding a hmuh rualin Chhandama chu a ṭhu ṭha thuai a, a mitmengah chuan min zah hmel hle bawk. 

"I duh tâwkin mu rawh Bawiha, i khum ang chiahin i ngai thei alawm, kan bula i riah duh paw'n i riak thei reng a nia" ka ti ve tak nâ a, a mu tawh lêm chuang hlei lo va, kei paw'n ngaih ṭha takin ka inthlaksan ve leh mai.

Buaina leh harsatna awm miah lovin kâr khat kan hmang ral a, ruihhlo tih a sim ka lawm rualin buaina kan tawk chho dawn chauh zawk hi a lo ni a, Pathian hnenah chakna ka dil ngun ṭhin hle. Ka fapa taksaah chuan damdawiin hna a rawn thawk ṭan a, damdawi ti miah lova kâr khat chhung lêk awm pawh a taksa chuan a tlin lo va, damdawi tih leh châkna hlirin a khat a, buaipui a harsa tak zet. Doctor ka râwn tawp a, an thu min ráwn chu zawm ka va châk si lo êm. A tawpah erawh an sawi ang chuan ka ti ta tawp a, tih ngaihna hre tawh hek lo. A buai changa a ei tur damdawi ka lei khawl sak a, kohhran upa tih atan chuan mawi lo tak a ni.

Damdawi ti ṭhinte tana nghei nghal mai a awlsam lohzia ka hre chiang tawlh tawlh a, nghei tur leh sim nghal tur te'n kan ti ṭhin a, thil kan lo hre chiang lo hle a ni. Kei ngei pawh kohhran upa ka nih hma kha chuan mei ka zu ve ṭhin a, ka nghei dawn te khan a awlai bik miah lo. Damdawi ngat phei chu nghei hnuah pawh a nghawng a la nâ em em leh ta zel a, chutah ka fapa chunga thil thleng mêk a ni zui. Ka dem lo, Chhandaman vawi leh khata damdawi tih a sim nghal tawp thei lo chu ka dem miah lo. Mei zuk sim mai mai pawh a harsa a nia, ruihhlo bawiha aṭanga tal chhuah tum ka fapa neih chhun chu ka chhuang tak zet a ni. 

Zantin chhuaka damdawi nen hun hmang ṭhin kha kâr khatah vawi thum chauh te a ti chho thei ṭan ta a, mahse harsa a la ti hle. Ka awmpui loh hi chuan tih vak a lo ching leh ṭhin a, office kal lova awmpui chang pawh ka ngah phah viau. Thla khat hnuah chuan kâr khatah vawi khat chauh damdawi hmel kan hmu thei ta, thla khatah vawi lî tihna a nih chu! Ka fapa chu beiseina sâng tak nen ka pui zel a, Pathian rinchhan chung zelin kawng engkimah ka pui a, ka hlawhtling ngei dawnin ka hre bawk. Thla 6 kan hmang ral a, kan in chhungah chuan damdawi hmel hmuh tur leh a rim hriat tur pakhat mah a awm ta lo, ka lawm lutuk chu sawi ngaihna pawh ka hre lo hial zawk.

Amaherawhchu Chhandama ber chuan damdawi tel lova nun dan a la thiam lo em em a, a chhungte'n theih tawp chhuahin kan pui a, a nu phei chu insum zo lovin a ṭap leh tawp zel. Inkhawm lam ka sawi hmuh chho ṭan a, mahse a la duh lo bur thung. Ka nawr lui duh rih lo va, Pathianin a hun takah hna a rawn thawk leh turah ka ngai hmiah. Inkhawm zan apiangin inkhawm turin ka sawm ta ziah a, a nu leh a nau paw'n an sawm ṭhin, mahse awmzia a la awm thei lo. Pathianni ah tak ngial pawh a inkhawm duh lo va, zan khat erawh min hnial ta miah lo mai. Thawhṭanni zan a ni a, KṬP inkhawm zan a ni bawk. Inkhawm tura ka tih avangin a insiam a, a nu leh a nau phei chu mak ti tak an ni. 

"Kal ila u, kan ṭhu dun dawn nia" tiin Dingdingi chuan a hruai chhuak a, inkuah rialin kan nupa chuan kan thlir zui vawng vawng a, ka hlim lo ka tih chuan dawt chiang tak ka sawi tihna a ni mai. 

Thawhṭanni zan leh thawhlehni zan hi chu ka awl zan tak a ni ṭhin a, zan dang erawh thil eng eng emaw avangin ka awl lo tluan parh zel. Kan nupa chuan room-ah lutin kan ṭawngṭai a, kan fate pahnih tan mai bakah keimahni ngei tan pawh kan fate kaihhruaina kawnga chakna kan neih zel theih nân kan ṭawngṭai bawk. Rilru hahdam zetin kan inkuah a, kan nui dun a, ni danga kan tih ṭhin angin chhun lama kan hun hman dan te chu kan inhrilh tawn a, Pathian remruatna chuan ka lung a va tiawi hliah hliah tak êm. Room aṭanga kan chhuak chiah chu Chhandama hmel kan hmu ta hlawl mai, thinrim zet hian a room-ah a lut a, ka zui lut nghal vat bawk. 

"Ka inkhawm tawh dawn lo, vawi khat mah min sawm tawh suh, min sawm tawh ngai suh" a ti vin phiar phiar a, a kawr phelh a tum lai chuan ka dang chat a, Dingdingi hmel pawh kan hmu ta thuai. 

"Inkhawm turin min tilui tawh suh ka pa, ka bawlhhlawh bik zia ka hre leh ṭhin. Group hran tê têa an ṭhut avangin Dingdingi a ṭhut hran a ngai a, min ṭhutpui duh pawh an awm lo asin, min be duh pawh an awm lo, tum viau mah ila hmân ang kha chu ka ni thei tawh lo ang ka ring" ka fapa thu sawi chuan ka lai a chhun chiang hle.

"A pawi lo, a pawi reng reng lo, eng nge ka sawi ṭhin khá? I pa ka awm alawm, i bulah ka ṭhu mai ang. Lo kal rawh, keima'n ka ṭhutpui ang che" tiin kan room-ah ka kai lut a, inkhawm turin ka insiam sawk sawk a, thinrim ru ve tak ka ni. 

"KṬP inkhawm zan a ni sia, a chi em em dawn em ni u Rinsang?" ka nupui chuan a rawn tih phah hial a, ka chhang lo va, Pathian laka thinrim pawh ka ni lo, ka mihringpui te chet duh dan chuan ka thin a tirim zawk. 

Ka fapa kut chu ka la chelh reng a, KṬP ho inkhawmna hmun kan thlen chuan mak tih hmel deuh hian min lo en hrek hrek hlawm a, engah mah ka ngai lo thung. Mak tak maiin inkhawm kan ṭan chiah chu ka thinrimna zawng zawng a bo duak a, chawp leh chilhin ka hlim daih a nih chu! Pa tih tur dik tak ka ti a ni tih ka hre chhuak bawk a, ka fapa nen chuan kan pahnih chauhin ṭhu mah ila kan bulah Pathian a awm ve tlata hriatna ka nei a, zahna emaw thinrimna pawh ka nei tawh lo. Kan pafa chuan thusawi kan ngaithla ran a, inkhawm laia min rawn en leh zauh zauh awm ṭhin mah se ka fapa tana inkhawm ka ni a, ka fapa tan chuan ka nunna pawh ni se hlan ka huam chiang khawp mai. 

Inkhawm bânah chuan KṬP leader leh Branch Committee member te'n min rawn be ta sap sap a, a áwm ka ti viau tho. Kohhran upa ve meuh sawm lâwkna pawh awm lovin ka inkhawm ve tawp a, mahse ka fapa ṭhutpui ka duh avanga inkhawm ka ni thung. Thu tam an sawi hmain ka fapa chu ka hawi pui ta daih a, inkhawm lai leh inkhawm bân aṭang tawh a la ṭawng lo char char a, rilru nât hmel fê hian min en leh zawk ṭhin bawk. Inthlak turin a room-ah a lut a, kei pawh kan room-ah ka lut ve nghal mai a, kan chhuah tirh khan thinrim ru ṭûnin chhuak mah ila kan haw lamah erawh rilru hahdam zetin ka awm thung. 

"I ṭha em Bawiha?" a room-a ka va luh chuan inthlak miah lovin khumah a lo la ṭhu reng a, thil a ngaihtuah kual nasa a ni maithei. 

"Ka hnenah hian thil sawi duh te i nei mial em?" a bula ṭhut pah chuan aw dam zet hian ka ti leh a, chu velah che thutin ka hmaah tak a rawn ṭhingṭhi a, a chet dan chuan min ṭhawng ang reng. 

"Ka tihpalh ka pa, keimah avangin....keimah avang hian" sawi zawm thei lovin a ngawi ta daih a, ka khupah a chal a nghat a, ṭawng ka tum lai tak chuan amah bawk hian

"Sawisel i tâwk a, chhe tak taka puh i tâwk bawk a, engkim avangin ka tihpalh tak zet. Ka hre ve ṭhin tho asin, kohhran upa ni mah la i fapa pawh thunun thei lovah an ngai che a, an sawi zui dan che hi ka hre ve vek ṭhin. Engati nge ka lo pian ve reng reng? Engati nge i hming tichhe tura ka lo pian kher? I ni miah lo, an sawi ang i ni lo tih ka hria, ka hre chiang lutuk" a rawn tih zawm leh nghal mawlh mawlh a, thawk ka la hawk ringawt. 

"Khawngaih takin min ngaidam rawh ka pa, i hmingchhiatna tur zawngin ka awm leh tawh lo ang. Ka awm tawh lo tak tak ang, min ngaidam thei ang ti raw?" ka fapa lungchhe aw chuan ka mittui a tihnâm leh ta ṭiam ṭiam mai. 

"Ka ngaidam che alawm, Pathian paw'n a ngaidam bawk che" a biang tawn tawn khuap chuan ka ti hniam ruih a, mittui tling pam hian min en a, kei erawh ka nui thung.

"Pathian hian min ngaidam duh tak tak ang mâw?" a mittui chu a baw zawîh a, bu nghauh nghauhin ka hruk hul sak a, a ṭah a la chhuah hmel tak zet bawk. 

"Ka innghahna awm chhun chu nangmah chiah i ni ka pa" a rawn tih leh chuan ka kuah vawng vawng a, mittui nen ka nui var var a, a hnung chu ka chul hliau hliau a, ka va'n hmangaih tak êm. 

Chu zan la lâ chuan Pathian thu ka sawi zui nghal a, thuawih takin ka thusawi chu a ngaithla tluan zak a, a kar laka ṭah chang pawh a ngah mai. Kei erawh ka ṭap thei tawh rih lo, ka hlim lutuk chu ka ṭap thei tawh rih lo zawk a ni. A ṭah lai te chuan hmangaih takin ka kuah a, inchhirna thu hlir a sawi a, kan tawpna erawh a va ṭha si êm. Kan pahnihin kan ṭawngṭai a, chutah zet zawng ka ṭap ve leh ta nge nge. Thu tam chham tur pawh ka hre lo, kan ṭawngṭai rei lo hle a, kan chunga Pathian ṭhatzia mawlh chu sawi ngaihna ka hre lo lehzual a ni. Zing dar 3 rik dâwnah room aṭangin ka chhuahsan a, ka nupui nena kan titi dun te chuan ka hlim em em a, ani pawh hlim ve tak a ni.

Chhandama chuan hma a sawn chho ve ta zel a, lên pawh a lêng chhuak tawh ngai lo. A peih changin office-ah a rawn kal ve ṭhin a, ka hna khawih lai te min pui a, a awm dan chuan ka lung a tiawi hliah hliah. Ni khat chu zanriah kan ei laiin hna a hmuh thu a sawi a, mak kan ti hlawm teh e. Coaching Centre-ah Mathematics Tutor hna a lo hmu reng hi a ni a, kan va han lawmpui mai mai tak. Ka remtihna min dil hmasa ber a, ka remtihna tel lova thawh chu a tum lo bur bawk. Kei chuan ka lo remti nasa em em zawk a, a chhan pawh hmasawn zawnga nung zel turin ka duh a ni. A chhungte'n kan remtih vek tâkah chuan ani pawh a lawm hle a, amah ai mahin a chhungte chu ka lawm zawkin ka hria. 

Mahni tâwka buai em emin nun kawng dik lam chu a zawh ve zel a, a pa nih nuam ka ti a, mihring rilru tak phei chuan ka inchhuang ru em em a, ka lawm a ni. Inkhawm ni se a taima sâwt em em a, a nau ai paw'n inkhawm a ngaina tawh zawk bawk. Kohhran leh KṬP tih velah chanvo neih a phut ngai lo va, amah chauhin ṭhu mah se a zak tawh lo va, hrehawm pawh a ti tawh lo, a chhan chu Pathian a nei tlat tawh a ni. A rin Pathianah a chiang em em a, kei ngei pawh hian hlauhthawnna ka nei tawh lo. Chutah ka rin loh lutukin a ruihhlo tihpui ṭhinte chu a lo tlawh kual ṭhin a, Pathian thute a hrilh a, kohhran upa zawkin ka fapa chu ka tluk lo tih ka hre chiang hle.

Pathian kaihhruaina azarah Chhandaman ruihhlo bansana nun thar a neih aṭang kum 1 lai kan hmang ral leh tawh a, a taksa pawh a hma angin a lang mawi chho leh hle tawh bawk. Kum lai hawl kan chuangkai a, kan kohhranin Bial KṬP Half Year Meet kan thleng a, Bial Chairman lâi ka ni ve bawk nen Speaker atan min ruat a, ka pawm thlap. Hnial enah pawh ka en lo, huphurh ru ve tho mah ila Pathian min ruatnaah ka ngai hmiah. Thu chu ṭha takin ka sawi a, ka inchhiar zau phah hle a, ka fanu leh ka fapa te an tel ve bawk nen ṭhalai ang maia han KṬP ṭhat leh te chu ka châk rum rum hial.

"Pa, ka ṭhiante'n thlalak pui che an duh a?" Dingdingi thusawi avang chuan ka nui suk a, dawt a sawi ka ring lo, ṭhalai lam hian inkhawmpui vela thu ka sawi emaw Chairman ka nih hian thla min lak pui ve leh zauh ṭhin a, tun thleng hian mak ka la ti reng. 

"Engati nge?" ka tih chuan

"Àwww.....hmelṭha an ti che a ni mai alawm" a rawn ti ve leh nghal a, ka nui chhuak ta hawk hawk.

"Awihawm loh lutuk, keini kum 50 ral kai tawh hi zawng nangni ang ṭhalaiin hmelṭha min ti lûl lo ang e" ka ti ta duah a, a thusawi chu ka ngai thutak lêm lo. 

"A ni tak tak alawm pa, i pa lianin i pian a dik si, i ngo bawk si, chutah i dul a kiar ve pung pung lo leh zel a, kohhran upa ni lo phei la chu luhkhung duh che an awm nual ka ring" nui sen sen hian a rawn ti fiamthu vel a nih chu! 

"Nang tê reuh hi!" tiin a biangah ka piai vak a, Chhandama awmna ka zawt a, thingpui a in mêk thu min hrilh ve mai a, chutah a ṭhiante chu kan dinna lamah an lo kal tak tak zui.

Dingdingi ṭhiante chuan thla min lakpui ta ngei a, kohhran upa ve lai ni tawh mah ila ka lai deuh ṭut pek a, naupang fêin thla min lakpui hian ka lai ve ziah, ka inhmuh tun lai loh lutuk vangte pawh a ni maithei. Half Year Meet chu kan hmang zo va, a hlawk thlak hlein ka hria. Ka tan tak phei chuan ka fate nen biak in chhungah kan inhmu ṭhâm ṭham thei a, ngaih hi a ṭha bik ngawih ngawih a ni. Thusawi lai te khan Chhandama kha ka mitmei deuh bik ṭhin a, mahse mi dang angin mutthlu emaw mut chhuak ang paw'n a awm ngai lo. Ka thusawi a ngaithla kar a, a changin a lu a bu zeuh zel bawk a, thu ka sawi zawh hi chuan hahdam hmel zet hian min rawn nuih suk ṭhin.

Zan khat chu Coaching Centre aṭanga a bân thu min hrilh a, ATC-a BD zira Pastor nih a duh thu a sawi chiah chu ka kuah tawp ringawt. Sawi mai tur ka hre lo va, hlim zetin ka kuah leh tawp a, ka awm dan avang chuan a ni pawh a nui a, kei chang ni lo Dingdingi leh ka nupui pawh chu an lawm ve em em tho. Buaipui ngai zawng zawng ka buaipui fel sak vek a, Entrance Test atana a zir tur thlengin ka lâk khawm sak a, chhum lo chat lovin Pathian hnenah kan ṭawngṭai reng ṭhin bawk. Thla kan hmang ral a, Entrance Test chu a pe ta ngei a, a theih tawp a chhuah tih ka hria, a bak zawng chu Pathian kutah kan dah tawp a ni. 

Entrance Test Result a rawn chhuak a, ka fapa chu BD zir tur zingah a lo tling ve hlauh mai, keimah ber chu ka lawm a ni. Rei lovah ATC lamah an insuan lut nghal a, ṭawngṭaina bawkin kan inthlah leh thlap a, Pathianin a awmpui zel ka ring a, chu chu ka duhthusam ber a ni bawk. Inrinni hian bazar tur leh mamawh thil vel lei turin an rawn chhuak thei ṭhin a, tlai lamah an lut leh mai zel a, ka fapa nun hman dan chuan min tihlim tak zet. Amah pawh râwn chuang lovin Bike ka leisak ta nge nge a, a lawm khawp mai. Keimah hlirin ATC lamah ka thlah chho va, a chang chuan Bike-in kan inphur chho ṭhin bawk. 

Kum tam a'n liam leh meuh chuan ka fapa chu Pro Pastor a ni ta der mai, a nih châk ber erawh a la ni chiah lo va, mahse chu kawng chu a zawh mêk a ni. Pathianin a awmpui reng a, a hmeichhe hmangaih em em thi ta aiah nula fel leh Pathian ṭih mi tak a tawng a, ka fapain hmeichhe dang hmangaih a tawng leh chu kan lawm ngei mai. Amah pawh a lawm a, kum 1 leh a chanve vel an inngaihzawn hnuah dan khatna ngeiin an innei a, tú hmel pawh kan hmu har lo. Pro Pastor niin hmun dangah an awm daih zel a, ka ngai thei khawp mai. Ka fapa neih chhun kha a ni ve miau a, inhlat takin awm mah ila ka rilruah a awm reng ṭhin. 

Inkhawmpui emaw Synod Programme lian tham deuh a awm chang hian inah an rawn haw ve leh zauh ṭhin a, chuti ang a nih loh phei chuan phone kaltlang bakin kan inbe ngai meuh lo. Tunah chuan ruihhlo bawiha tâng ṭhin khan nupui fanau enkawlin Pathian rawng a bawl tawh a, mite'n a hun kal tawh lam hmuh lansarh sak ṭhin mah se ani chuan Pathian leh a chhungte chauh min ring a, chu chu ka lawmna thlentu ber a ni. Phone-a kan inbiak te hian Pathian thu te, mihring lo inthlak danglam theihzia te, khawvel nun leh rawngbawltu te nun khaikhinna lam thlengin kan sawi luam zel a, mipa ve ve mah ni ila min ngaih thu hi a sawi hreh lem lo va, kei pawh hian ka sawi mai a, phone-ah ringawt hi chuan duh tâwkin kan titi thei ṭhin lo a ni ber. 

"I va mawi êm" ti supin ka nupui chu a hnung lam aṭang ka kuah a, a biangah ka fawp zeuh bawk a, nui sen sen hian ka lam a rawn hawi a, hmân ata tawh a hmelṭhat dan a la ngai rengin ka hria.

"Nang deuh" tih leh ka bianga rawn fawh zeuh a  rual nghal a, a awm sawn hmain a biang tawn tawnah ka chelh a, a hmuia ka fawh chuan min nam sawn thuai hian

"I túte an lo lut leh thut ang e, an ṭawngthei hlawm si" a rawn ti niah niah a, nui ri hawkin a hmuiah tak ka fawp nawn leh ngat a, ka nuipui chu ka ngai ve alawm le.

"Apu" chu thawm kan hriat rual chuan ka nupui chu a inla hrang vat a, a sawi lâwk ang ngeiin kan túte chu room-ah an lo lut a, kei erawh ka awm ngaiin ka la awm reng thung. 

"Api hi a zak zel a, chhuak daih ang u aw" tiin ka túte pahnih chu ka kai a, mipa ve ve niin phir an ni nghe nghe a, an u ah hmeichhia a awm bawk a, Chhandama chuan fa neih tam lamah min khum der tawh.

Ka fapa Chhandama chu kum 5 kal ta khan Pastor-a nemngheh a ni a, an nemgheh ni chuan hlim bawk si lungchhe bawk si hian min kuah thlawp a, kan bula awm mi dangte chu zahpah reng kan nei lo. A lawm a, ka lawm bawk a, Pathian hnenah lawm thusawi ṭawngṭaina kan nei dun nghe nghe. Pastor a nih tâkah chuan Aizawl khaw pawnah a nupui fanau te nen an awm hrang leh ta vang vang a, tun ṭuma a pastor nihna tur erawh Aizawl khawpui hlat lutuk a ni tawh lo e. Induction Service neih ni tur a ni a, Aizawl khaw pawn lamah kan tlan zel a, darkar 3 vel kan tlan hnu chuan khaw chhung kan thleng ta. 

Muangchang tawh lovin biak in lam kan pan nghal a, naupang nen kan ni nuâih bawk si a, kal pawh a kal chak tak tak theih loh. Kan mo fel em em Lawmzualin a fate chu pawm a tum a, naupang lah chuan an lo duh awzawng bik bawk si lo, mi dang mitah chuan nuih te pawh kan tiza viau ang. Dâr a rawn ri a, vantlang mipui pawh biak inah an lo lut sap sap a, khaw lian tak a ni lo va, mahse bial khat angin an awm hrang ve thlap tho. Hmun ṭhenkhatah hi chuan khaw pahnihte hi bial khat an ni ṭhin a, Pastor tan pawh a buaithlak ve thei ngawt ang, mahse engkim chu Pathian tana rawngbawlna vek zawk a ni.

Inkhawm ṭan hun a rawn ni a, chairman chu Synod lamin Induction Service neih pui tura a ruat ve tho a ni a, hmun dang daih aṭanga lo kal tihna a nih chu! Hunserh leh inlawm luhna kan nei zawh hnu chuan Pathian thu sawi turin ka fapa chu a sawm zui nghal a, Chhandama pawh pulpit lamah a chho ve mai bawk. Thu a sawi tak tak hmain a ṭawngṭai hmasa phawt a, a ṭawngṭai zawhah Bible chang tawi tê a chhiar leh a, mipui chuan a en chîk hlawm hle. Pathian thu a sawi mai bakah inhmelhriat tirna ang deuh reuh leh Pastor a nihna la rei lohzia te chu a sawi kâi bawk a, a tawp lama a thusawi phei chuan min va hneh chiang êm. 

"Kohhran upa ṭhutna lamah hian ka pa a ṭhu a, min rawn tel pui thei hi ka lawm hle a ni. Ani hi ka lei Pathian dik tak a ni a, kawng engkimah min pui a, suala ka tluk luh lai paw'n hmangaih takin a âng chhungah min kuangkuah ṭhin a, ani ang renga pa ṭha hi ka la hre lo. Ka hun liam tawh leh ka nun hmasa te ka ngaihtuah lêt chang te hian ka hnuk a ulh hial ṭhin, Pathian tih lovah chuan amah avang chauha Pastor ni thei hi ka ni a, ka ngaisang a, ka zah a, ka hmangaih em em bawk" tiin a chawl deuh dat a, mittui tling pam hian min rawn en a, kei pawh ka mittui a hnai kûarh mai. 

Pathian thu lamah lêt lehin rei a sawi tawh lo va, ṭawngṭaina bawkin a tawp a khar a, inkhawm banah te chuan chibaitu kan dawng nasa khawp mai. Pastor Quarter-ah kan insuan lut nghal a, a theih ang ângin bungrua te chu kan inrem fel nghal zung zung a, intih fel nân hun pawh kan hmang rei lem lo. Chawhnuah naupangho zawng zawng nen kan inkhawm leh vek a, nuam an ti phian dawnin ka hria. Tlaiah chuan hmeichhia hovin ei rawng an bawl a, kei leh Chhandama erawh veranda-ah hahdam takin ka ṭhu dun a, kawta naupangho infiam chu kan en reng bawk.

"Ka pa hi i hmel a tar thei lo ni maiin ka hria, hmân aṭang tawh i la danglam lo reng reng" Chhandama lam chu min tizim sun hian ka hawi a, nui chungin ka ban bulah a rawn hnek zeuh a, kei pawh ka nui tawp ringawt. 

"Kan inhmu khât leh tawh dawn si a, rei tak han châm thei ula chu ka ti maw le" ti lehin ka kut chu a rawn hum chat a, chutih lai tak chuan a fate'n infiampui ah an lo sawm lawm lâwm a, ani pawh a phei ve nghal mai. 

Chhandama che tlâ vel chu ka en bik reng a, nausên a nih lai aṭanga a puitlin hnu thlengin ka ngaihtuah kir a, ka lung a lên rualin ka hlim hle thung. Hlim tih hriat taka a nui hmel te chuan ka thinlung a tinui ver ver a, hun lo la awm zel turah pawh a fate tan pa ṭha tak ni thei se ka ti hle a, a nih ngei ka ring bawk. Tunah chuan nun awhawm tak a nei tawh a, Pathian tan a nun zawng zawng a hlan a, chu chu Pathianin hriat sakin mal a sawm ta réng a, kan rin kan Pathian hi chu sawisel bo khawpin a ṭha a ni. Ka hma maia a fate nena infiam mêk chu ka fapa LALCHHANDAMA ngei kha a ni a, thihna in kan chungah ro hial rêl mah se ka fapa a ni reng tawh ang.

A TAWP TA