𝐓𝐇𝐀𝐌 𝐑𝐀𝐋 𝐋𝐎 𝐇𝐌𝐀𝐍𝐆𝐀𝐈𝐇𝐍𝐀 𝐁𝐲 𝐇𝐚𝐯𝐚𝐥𝐢 𝐀𝐝𝐚𝐦 (𝐏𝐚𝐫𝐭 𝐈𝐕)

THÂM RAL LO HMANGAIHNA 

By

Havali Adam

Part IV

Thla 1 hnuah Johan-a chu a rawn lang leh a, Aizawl aṭang kan khua hi a hla ve thawkhat a, zin mai mai chi pawh a ni lo. Ani pawh a chau ru thei khawp ang, a mu ṭha lo tih a hmelah a hriat thei em em zui. A rawn lan leh aṭang zantin kan inhmu ta ziah a, nuam lo ti dawn mah ila a bula awm nuam ka ti tlat bawk si. A nupui Rebec-i ah ka inchan chhin vel a, ka zak a ni. Ka awm dan chu a zahpuiawm thlawt alawm, mahse hmangaihna avangin zah pawh ka hre tawh lo a ni mahna. Chu bakah amah berin a hmangaih loh thu min hrilh vek a, vawi khat mai a sawi lo leh nghal, ka tan chuan a laka beiseina neih leh chu awlsam tak a ni.

Hnar tumna ka nei ve ṭhin tak ná a, a tawpah erawh ka thei lo leh nge nge zel. Chutah Dinpuia chuan min la beidawnsan duh lo tluang zel a, ka thinlungah mipa dang an awm theih loh thu vawi tam ka hrilh tawh, mahse awmzia pakhat mah a awm chuang lo. Johan-a ber hian a ti thei vak lo va, kut an inthlak leh ang tih ka hlau ṭhin. Kan pathuma dawr nghah ho chang te kan nei ṭhin a, buaina la chhuak lo mah se tuma'n nuam kan ti tak tak lovin ka hria. Ka nuih tiza ru em em pakhat chu kuhva an inthel tam siak ṭhin a, Johan-a lah ti ngai lo tih takah a zei lo nasa mai si, Dinpuia erawh thiam bik vak lo mah se tlemin a zia deuh. Ngurin an awm dan a nuih zat thlak thu a rukin min hrilh tawh nghe nghe a, ka pa pawh a nui tawp ringawt.  

Zan khat chu u Ringa a rui sual deuh a, Johan-a hmel chuan a thin a tirim tlat a, dawr chhungah buaina a chhuak ta alawm le. U Ringa chuan pawlawh tak taka ṭawngin Johan-a hmai chu a hnek chawrh chawrh a, a hma ang bawkin Johan-a erawh a indawh mawl tawp a, kei ve thung chu buai tak ka ni. Dinpuia a rawn lut hlauh a, a ṭhelh dawn ṭhin, u Ringa a sual laklawh tawh bawk si, Muankimi chu ka pa ko turin ka tir ta tawp a, Johan-a hmai pawh a thi nasa tawh mai. Indawh mawl tawp lovin lo indang ve tal se, khawih lêt ve tal se chuan chuti ang em emin thisen a chhuak nasa miah lo vang.

Ka pa a rawn haw a, u Ringa chu a bêng hawi sawk a, a hnek ṭep zawk maw le. Chutah zet zawng u Ringa pawh a tawp hmak a, ka pa chuan ṭawngkam khat pawh a chhak chhuak chuang lo, u Ringa erawh a ding ngawi reng ringawt. Ngurin thinrim tak hian an ina haw turin a vin hrep a, a haw ve mai a, kei chuan Johan-a bak ka buaipui tawh lo. Dinpuian min rawn pui a, Johan-a chu kuahin in chung lamah a chhoh pui a, kei pawh ka chho ve nghal a, kan boruakin a zir lo kual vel vek tawh bawk nen dawr chu ka khar ta mai.

Puan huhin Johan-a hmai thi hnuang chu tih nât belh hlau zetin ka hru mial mial a, pem thar damdawi ka hnawih zui nghal bawk a, Johan-a chuan min en ngawt ngawt ringawt. Ka pa paw'n a ngaihtuah hmel hle a, khawtlang mipuite sawi kai laiha boruak kan nei leh ṭhin chu a buaithlak ka ti ṭhin. A zualpui ka buaipui fel zo ta maw tihah Dinpuia chuan min hui zeuh a, kan bulah a awm tih reng ka lo hre tawh lo. Pawnah a chhuak daih a, zui turin min duh tih ka hria, mahse ka zui nghal mai lo. Johan-a zawk chu ka en leh a, a mitmeng aṭang chuan kal lo turin min duh hle a, ngun taka ka ngaihtuah hnuah Dinpuia awmna lamah chuan ka kal ta tho. 

"I lo hmangaih awm tak tak hle mai" tih ringawt hi a rawn sawi hmasa ber a, sawi mai tur pawh ka hre lo, a bulah ka ding ngawi reng a, ani'n van lam a thlir dauh dauh thung. 

"Nang ang hmeichhia hmangaihnaa rinawm tak nen kan intawng hma deuh hret lo hi chu a pawi ngawt mai" amah bawk chu ṭawng zawkah a ṭang leh a, a kekawr iptê chhunga a kut chu a hum ruh viauin ka hria.

"Enteh Dinpui" ka tih chuan min rawn en a, a hmel ka hmu chiah chu ka sawi tur pawh ka sawi zawm thei mai rih lo, a khawngaih thlak hi a ni tawp.

"Johan-a hi ka la hmangaih reng tih chu ka pha lo, mahse nupui nei tawh a ni a, kan awm dun thei tawh lo vang ka ring. Johan-a a ni emaw nang i ni emaw ka rilru a la pangngai reng a, pasal nei lova nulat tluan ka tum tawh zawk a ni" tiin ka ngawih deuh vang vang hnuah ka sawi zawm a, min en chiang khawp mai.

"Dawt sawi thiam lo tak i ni tih i inhre na nge Rp? I la hmangaih reng thu kha chu a dik ngei a, mahse in awm dun theih rinna chu i la nei deuh tho a nih kha le. Hei leh chen hi ka ngaizawng tawh che a, min hnar tih hre reng chungin ka rim tluk tluk che a, ka hre chiang ve thawkhat viau tawh che chuan ka hria" a rawn ti a, ka ngawi ta reng.

"Mipa a ni a, a hmangaih ve tak tak che a nih chuan a nupui ṭhen dan tur a ngaihtuah ang a, neih lêt leh ngei che a tum bawk ang. Chuti ang ti lova a hmu reng tho che a nih chuan i rilru siam fel la, mi nupa inkar tichhe lo law law zawk ang che" ti leh supin a dinna aṭang a kal sawn a, a kal thui tak tak hma chuan

"Khawiah nge kal i tum?" ka ti deuh tawp a, pen tawp chatin a rawn lehhawi a, za lo tih hriat zet hian a nui lui sak bawk a, a awm dan teh thut chuan min tihamhaih lek lêk zawk a ni.

"I laka ka rilru puthmang hi hmangaihna ni lovin duhna satliah a nih ka ring ta zawk e, ka hre sual ta a nih leh ka vanduai ve a ni mai" tiin a kal ta vang vang a, min huatna leh demna pakhat mah chhak chhuak lo mah se dem tlâk ka ni tih ka inhre chiang hle. 

Rilru nuam chiah lovin in chhung lamah ka lut a, Johan-a chu kawngka bulah a lo ding ngawi reng chu niin, ka phu hman ṭep nghe nghe. Min en lovin a en ngai a en tlawk tlawk a, a ngaihtuah mûk hmel hle bawk. A hminga ka koh pawh chuan a la che sawn chuang lo va, ka pa ni se ka hmu mai bawk si lo, an lo inhua ang tih chu ka hlau ru viau. Ngawi rengin thingpui ka chhuang a, Gas bul lawka ding a nih avangin a rim ka hre pha a, a awm ngaiin a la awm reng thung. Kan inbe miah lo va, sawi tur pawh ka hre lem lo. Thingpui chu a rawn sô ri siar siar a, chini ka phawrha ka chet rik ruk ruk lai chuan ka lam a lo hawi a, rei en lovin ka hawi sawn ta daih.

"Dinpuia i tih khan a sawi dik chiah" thum hniam ruiha a tih chuan a lam ka hawi vat a, chiang zet hian min en a, thingpui chu ka siam zawm leh daih a, a sawi tum ber ka hre miah lo.

"Ka hmangaih tak tak che a nih chuan ka nupui ka ṭhen a ngai, ka ṭhen ngei bawk ang" a rawn ti nghet leh charh a, thu dang sawi tawh lovin a chhuak vut a, ka thingpui siamsak pawh a in ta lo, tukverh aṭanga ka en zui chuan a tlan liam rang ngei mai.

Chumi zan aṭang chuan a rawn lang leh ta miah lo va, pawi tih lohna chen ka neih rualin ka ngai em em thung a, ka mumangah hial ka hmu ṭhin a, keimah leh keimah pawh ka inzahpui buai vel duh ta lo law law. Tih ngaihna a awm lo, ka thinlung leh tih tak zetin ka la hmangaih tlat si a ni. Thla eng emaw zah chhung kha chu zan tin kan inhmu a, hmaichhanah ngei kan inbia a, a nupui tan rilru nât thlak dawn mah se a bula awm kha nuam ka ti em em ṭhin. A hmel hmuh tur leh a rim hriat tur a awm loh tâkah chuan ka ngai zual a, ka thlahlel zual a, hmân ang bawkin a zun phuar nâ zet chuan min phuar hneh leh tawh hle.

Kei min hmangaih avangin a nupui ni lai mêk ṭhen a tum rup mai si a, dan tumna pawh ka nei lo, awmzia a awm dawn lo bawk. A êng zawnga thlir chuan a lawmawm ka ti, kum tam ral tawh mah se min lo la hmangaih ve reng chu ka lawm ngawih ngawih. Ka mipa hmangaih hmasa ber a ni a, ka ngai hlu a, kum 30 chuang fê ka nih hnuah pawh ka theihnghilh thei lo va, ka hnena a sawi ang tak tak khan Pathianin kan awm dun leh theih nân kawng min sut kian sak se ka ti hle. Khawtlang mipuite zah tih vel mai mai chu engah mah ka ngai lo, Johan-a ka hmangaihna chu a chak zawk tlat a ni. 

Ka rin loh deuhin Dinpuia chu a reh ta vang vang a, chhunah pawh dawra lo luh a nei tawh ngai lo va, a laka ka inthlahrun rualin a tan a ṭha zawk si a ni. Min ngaizawng reng ta se emaw min nghak reng ta se chu amah mai ni lo ka tan pawh a buaithlak a, Johan-a nena kan awm dun leh theih ka rin vang pawh a ni hran lo. Johan-a nen awm dun thei tawh dawn lo mah ila ngaihzawng neih leh emaw pasal neih ka tum tawh lo hrim hrim a, mahse Johan-a berin min neih lêt leh a tum miau bawk si a, a lakah beiseina ka nei thar hnuhnawh leh ta a ni. Chutih rual erawh chuan a nupui lakah ka inthlahrung tawp thei lo va, mi pasal ka hmangaih tlat te chu khawvel danah chuan a dik lo hulhual alawm, engkim chu Pathian leh Johan-a kutah ka dah tawp a ni ber.

Inrinni zan a ni a, ka chhungte chu an inkhawm ve ve a, kei erawh dawr nghah a ngaih avangin ka inkhawm ta lo. Thlasik boruak a nih chhoh tawh avangin inkhawm ṭan hun sawn hma a ni a, sikri thlengin kan âi tawh hial zawk maw le. Zanriah ei hmaa kuhva thel sa te chu ka phel phawk phawk a, pân hnah roll sa a awm bawk a, chu zawng chu ka tih tur a ni rih mai. Ka tih tur ang ka tih zawh chuan bâ bu ka en dik leh thlap a, keimahni lamin tih sual nei ngai miah lo mah ila a ṭhen hian sawiselna an rawn nei leh zauh ṭhin a, chuvanga fimkhur sâwt em em pawh chu ka ni. Dawr thil an bat lai te, an lâk lai te an hre kilh kelh tawh lo ṭhin tlangpui a, an demawm hran loh ve tho.

"Rp" chu aw chu ka hai lo chiang kher asin, rang zet hian ka hawi chhuak thuai a, Johan-a hmel ka hmu zui nghal a, zep lovah chuan ka ngai hman tak zet. 

"Eng nge i lo tih dawn?" sawi ber tur pawh ka hre rih lo, min ṭhawn rualin ka lawm tho bawk si, amah lah chu a la hlim loh hmel em em zui leh nghal. 

"Thil sawipui duh che ka nei, dawr hi khar mai ta che" chhiahhlawh ang maiin ka che chhuak zawm zat a, a thusawi chu hnial tumna emaw zawhna dang zawh emaw pawh ka tum lo reng reng. 

Dawr ka khar fel ta maw tihah in chung lamah kan chho dun a, ka hmaah a kal a, a rim pá tak te, a huhâng hrim hrim chu ka ngai thlawt a ni. A hmel ka hmuh tirh te khan kuah chawng chawng ka châk a, a hmui fawh nuam taka fawh vawng vawng te, a âwm lum nuam taka bei hle hle ta ka châk, mahse chuti anga awm chu thil tih chi a ni si lo. In chhunga kan pên luh hnu chuan amah bawkin kawngka a kalh ṭha sawt sawt a, a chet dan engkim chuan min tihamhaih vel vek a ni. Ka banah kaiin ka pindan lamah min hruai a, engtin ka pindan a ni tih a hriat pawh ka hre lo, min tih ang âng chuan ka awm tawp a ni mai.

"Ka nupui hi ka ṭhen dawn a, mahse tunah mai chuan ka la thei lo thung. Min lo nghak leh hram turin ka duh che, i thei ang ti raw?" khuma kan ṭhut hnu chuan a rawn ti ta, chhan dan tur pakhat mah ka hre lo.

"Min chhang teh ka hmangaih, min nghak dawn tih sawi la, ka rilru buai lutuk pawh hi a zia deuh mahna" ka biang tawn tawn chu a rawn khuap a, a lungngai hmel te chuan min tilungngai ve vek thei. 

"Awm dun hi tum tawh lo law law mai ila Johan?" ka ti ta thlawt a, kan inkar chu zia lam aiin a khirh tawlh tawlh zawk dawnin ka hre tawh, keimah avanga nupui ṭhen ringawt lah a dik bawk si lo, rilru a va mangang ru tak êm.

"Ni lo ve, kan awm dun ngei tur a ni. Theih tawp ka chhuah ang a, ka mamawh zawng chu i rinna a ni" tiin min rawn fawp ngawng ngawng a, a inlak hran rualin ka che nghal phat a, ka chet dan chuan a ṭhawng tih ka hre chiang hle.

Khumah chuan bawh betin ka thiam ang tâwka duhthawin ka fawp bawrh bawrh a, min chhang lêt lawk lo va, mahse rei erawh a ni lo. Zo zet hian min léh pui a, a chung lam aṭang mipa a nihzia chu a lantir mawlh mawlh a, engmah pawisak ka nei tawh lo. Ka hmuia fawp reng chungin a kut chu ka taksaah a vah kual tir a, ka âwm bawr te chu a kut hrawl leh lian em em chuan a ṭham tawn tawn a, zauthau tawh tak ka ni. Ka âwma a hmai a phum chiah chu ka thaw kâwk kawk a, a tukhum samah ka ṭham ngawt ngawt a, chu lo chu tih theih ka nei lo a ni ber. A kawr a phelh sawk sawk a, kei erawh kawr rêng ka lo ha tawh lo va, amah ka mamawhna a sân lutuk avangin engmah ka hre hlei thei tawh lo a nih ka ring. 

Ka âwm bawr maia chet duh tâwk lovin a insawn thla zel a, ka lâi a fawp chiah te chu ka mur chhuak vek a, ka zep lo vang, ka mipa hmangaih em em hnenah chuan ka thianghlimna hlan pumhlum ka duh tawh tak zet a ni. Ka rilru leh taksa chu tisa châkna hlirin a khat a, ka zauthau dan lah a namai lo hle a, ani pawh a bang bik chuang lo. Ka lâi hnuai lamah chhuk thla zelin ka thawmhnaw hak lai zawng zawng a phelh kim ta, ruak ngal ngata ka mu chu it hmel zet hian a thlir hmasa tê tê a, a duh tâwkin che mah se pawi tihna pakhat mah ka nei tawh lo, a chhan chu ka hmangaih êm a tin ni! 

Insum thei lo tih hriat zet hian a taksaa thawmhnaw la awm ho chu a hlip thuai thuai a, ka hmangaih nen chuan hmangaihna chen dun baka duh ka nei tawh lo. A ruk tak chuan nawhchizuar ang maia ṭan ka la hmasa te, insum thei lo tura ka siam te chu nuam ka ti bik reng reng lo, mahse a lakah chuan beiseina ai beidawnna ka nei lian tlat tawh zawk si a ni. Awm dun thei dawn lo mah ila ka thianghlimna tal hlan hman ka duh a, theih phei se chuan amah ka hriat reng theih nân a fa tal pai hman ila ka duh bawk. Ka duthusam chu a tenawm ngawih ngawih ka ti ve tho, mahse chu bak eng nge ka tan beisei leh tur awm chuang ang?

"Rp, engati nge i ṭah?" a chet lai tawp chat hian a rawn ti a, ka ṭap tih reng ka lo hre lo, ka mittui chu a kutin a hru a, min ngaihtuah hmel em em bawk.

"Tawp suh Johan, ka thianghlimna tal hi hlan hman che ka duh a ni. Mipa i nihzia ka lakah hian fiah rawh le, khawngaihin fiah rawh" ngenngawl takin sawi mah ila a chet zawm duh tawh miah lo thung.

"Ka hmangaih che, ka hmangaih lutuk che" ti lehin ka ṭap chhuak feih feih a, khum aṭang chuan a tho ta vat a, a thawmhnaw a inbel ṭha sawk sawk a, zahpuiawm ka va inti tehreng êm. 

"I rilru tur réng ka lo dâwn lo va, ka thiam loh a ni e" ti dam dapin ka thawmhnaw chhuata tla nuaih chu a chhar khawm a, a taksaah chuan a insum nasatzia ka hmu thei, mahse eng vanga chet zawm lo nge a nih?

"Engati nge hmangaihna min chenpui loh?" mittui tling pam chuan ka ti ta nge nge a, ka biang tawn tawnah dawmin a kutzungpui chuan ka hmai a tuai neuh neuh a, hlim hmel chuang miah lo hian a nui lui suk bawk. 

"A chhan chu ka hmangaih che alawm, ka thinlung zawng zawngin ka hmangaih che. I rilru a beidawn avanga chet la i nih tih ka hre chhuak har ang tih a hlauhawm zawk, hmangaihna chenpui che chu ka châk lutuk, mahse nupa kan nih hunah chauh i thianghlimna hi ka tan hlan la ka duh" dam dap hian a ti sup a, a mitmengah chuan kan awm dun theih ngei a beiseizia ka hmu thei. 

Khum aṭanga tho thutin ka thawmhnawte chu ka ha ṭha zung zung a, Johan-a lakah chuan ka zak thar ngawih ngawih. Duh ngat se zawng hmangaihna lipuiah kan zuang lut dun ngei tawh ang, mahse min hmangaih avang leh kan hma huna beiseina a neih tlat avangin hmangaihna min hmanpui lo va, hmeichhe dang tih ni se chu ka hmusit ngawt ang. Chu vanga inzahpui leh inten ru em em pawh chu ka ni reng a, min biak te chuan ka chhang duh tawh lo hrim hrim. Bathroom-ah ka lut thuai a, chhung lam aṭangin ka inkalh khum hmak bawk a, hawng turin min rawn ti ṭhin a, mahse chet zai reng ka rel thei rih lo a ni. 

"I zak a ni ti raw? Zahna chhan tur a awm lo Rp, i lakah hian ka inthiam lo thar em em zawk. Ka tiam a che, ka nupui i ni ngei ang. Tun ṭuma ka thutiam hi chu hmân ang kha a ni lo, eng pawh tâwk ila ka thutiamah hian ka ding reng tawh ang" a thusawi engkim chu ka bengah a ri nawn tluk tluk a, a thutak hle tih pawh ka hria. 

"Ka kal dawn a nia Rp, i rilru ka hre chiang a, inhmuhsit chhan tur i nei lo. Ka hmangaih che tih hre reng la, i phone number ka la tawh a, ka lo lang lawk lo a nih paw'n ka rawn be ṭhin ang che" a tih hnu rei lovah thawm a reh zui ta vang vang a, kei pawh ka chhuak ve ta nge nge. 

A sawi lâwk ang ngeiin chu zan vek chuan min rawn be nghal a, a thlen chin te, min ngaih nghal em em thute chu a sawi dap dap a, ka ngawi reng thei ta bik lo. Ngaihdam ka dil a, a hmeichhia zawkin uirena kawnga hruai luh ka tum chu ka inthiam lo tak zet a ni. Ani erawh chuan ngaihdam ka ngaih loh thu te, beidawng mai lova nghak leh hret turin min ti ta zawk a, inbiak pawh kan inbe rei khawp mai. Dawr chu ka khar tlang ta law law a, ka pa chuan a chhan min zawt lem lo va, ka sawi duh bik ta lo. Zan khaw tai rêk thlengin inkhawm laia kan awm dan chu ka ngaihtuah a, Pathian hnenah ngaihdam ka dil mawlh mawlh a, Johan-a ni lo phei se chu ka zak zual ngawt ang.

Phone kaltlangin nitin zan tin kan inbe ta ziah a, chhun lamah hian vawi hnih emaw vawi khat emaw kan inbe tlangpui a, zanah erawh kan inbe rei thei hle thung. Ka hun hman dan min zawt a, ani'n a hna thil chungchang vel a sawi bawk a, inngaizawng ṭha leh ang mai kan ni. Vawi khat phei chu ka pa phone number min dil hlawl a, mak ti ru zetin ka pe ve mai bawk a, ka pek tûk aṭang chuan a be ve ta ziah a, ka pa paw'n an inbiak hmasak ber ni chuan min hrilh nghe nghe. Hmâna Johan-a, kum 25 mi kha a ni tawh lo tih a finfiah tawlh tawlh a, a kum lam a lo upa ve tawh tho bawk nen puitling tawh tak a ni. 

Ka be hmasa ngai lo va, amah hlirin min rawn be hmasa ziah a, min biak loh hi chuan awm dan ka thiam tawh lo zawk. A phone call ka lâk ruala a sawi hmasak ber ṭhin chu min ngaih thu a ni a, a tawp khar nân min hmangaih thu a sawi ziah bawk. Johan-a nena kan inkar inlumlet chho chu ka chhungte paw'n an hre tawh a, u Ringa lungawi vak rih lo mah se Nguri erawh min lawmpui em em thung. Zawma tak ngial paw'n min lawmpui ve a, ka zak leh tlat zawk a nih chu! Ngaihzawg ka nei chu a ni ta mai a, mahse engmah a la chiang chuang lo, chu lai tak chu ka zah chhan a ni. Johan-a nen kan awm dun rem lo leh si ta se ka tan a zahthlak dawn lutuk, a rilru nât thlak bawk ang. 

Ni khat chu chhun chhunah Johan-a hmel ka hmu hlawl a, chutah amah maiin a la ni lo zui. A hnungah chuan a nupui Rebec-i ngei chu a lo kal a, ka zâm ru khawp mai. Nguri nen dawra kan awm dun lai tak a ni hlauh zawk a, chuti ni lo phei se chu ka zâm chhe viau ang. Johan-a te nupa chu motor hran ve vein an lo kal a, en pawh ka lo en ṭha ngam lo. Rebec-i zawk chuan kan pathuma thil sawi ho kan ngaih thu a sawi a, ka bangbo teh e. Ka kutah Johan-an a rawn kai a, motor-ah min ṭhut luh tir a, an chet dan chu engmah ka hrethiam lo. Khaw dâiah kan ding a, Johan-a chuan min la be miah lo zui.

"Ka pasal hi i la hmangaih em?" Rebec-i chu ka en vat a, chuti teh tawpa min zawh avang chuan ka buai hman ṭep nghe nghe. 

"I la hmangaih nge hmangaih lo?" amah bawk chuan a rawn ti leh a, ṭawngkâa chhang lovin ka buk khum nghat a, Johan-a lam chu a hawi leh a, kan pathum chuan kan indin hnaih lo hlawm khawp mai.

"In mu dun tawh em?" zawhna mak deuh deuh min zawh chhan chu ka hre lo nasa a ni.

"Mu dun ṭep, mahse kan la mu dun lo" thu zep neih hunah ka ngai lo, chu bakah min biak dan hrik hrek chuan ka chapona a kai tho ṭan tlat. 

"Kum tam tak chu nupa nun kan hmang tawh ngai lo, khum khatah erawh kan mu dun reng tho" Rebec-i ni lovin Johan-a lam chu ka hawi vat a, a nupui thusawi chu a dik a nih ngat chuan a va mak ngai êm.

"Sum chu ka tlachham lo, ka mamawh apiang min leisak a, min pe ṭhin bawk, mahse a lak aṭang hmangaihna ka dawng ngai lo va, ka uire pha ta hial a ni. Min hmangaih loh avangin ka chungah a sual hran lo va, mipa rilru ṭha tak a ni a, a hmangaih ka ni lo erawh pawi ka ti hle" ti lehin Rebec-i chuan a mittui a hru zeuh a, min en reng bawk. 

"I vannei ngawt mai, ka uire hnu pawha min ngaidam theitu mipain a hmangaih tlat che hi i vannnei ngawih ngawih. Pasal a nih angin hmangaihna leh nupa nun tih lovah chuan a tih tur zawng zawng a hlen vek a, mahse kum tam a liam hnua i hmel a hmuh leh nî aṭang kha chuan engkim a buai zo ta a ni" a chanah ka indah a, a rilru nât thlak dawn lutuk tih ka hre thei. 

"Ka awm lohna turah ka awm a ni mahna, in pahnih hian innei ngei teh u. Bungrua chu ka chhungte ka lo lâk tir mai dawn nia Johan, kan inṭhen chhan dik tak erawh hre lo law law se a ṭha zawk ang" ti sepin a inher a, motor chhungah lutin a tlan liam ta vang vang.

"Ka ṭawngṭaina chu Pathianin a chhang ta ka hmangaih, nupuia neih thuai che ka duh a ni" ka biang dawma min betu chu ka nam sawn a, ka rilru a nuam thei bik miah lo. 

"Engati nge Rp?" min ngaihtuah hmel zet hian ka darah a chelh leh a, min chhuk melh run bawk a, Rebec-i tlawm hmel kha ka khawngaih a ni. 

"Keimah avanga in inṭhen tur hi a dik theiin ka hre lo" ka tih chuan ngawi rengin a âwmah min kuah bet a, a thinphu dup dup ri chu ka ngaithla kar a, mi nupa ka pawt ṭhen ringawt tur chu Pathian paw'n rem a ti lo vang ka ring. 

"Johan" ti lehin a lam ka hawi chho a, a hmel aṭang chuan a lungngai nge a hlim pawh ka hre lo, kei erawh ka rilru a nuam lo hle thung a, Johan-a nen kan awm dun theih nân Rebec-i khan inṭhen a sawi tawp kha a ni a, a beidawng ni maiin ka hria.

"Hlauthawng lo la, ngaihtuahna ṭha lo pu lo bawk la, engkim ka buaipui vek ang" tiin ka hmuiah a rawn fawp zeuh a, motor-ah min ṭhut luh pui a, dawr kawt kan thlen te chuan chhuah nachang ka hre mai lo, ka ni hû mai. 

Zan lamah phone-in min rawn be leh a, Rebec-i nen an inṭhen fel tawh thute chu a sawi a, nuam lo ka ti tulh tulh thung. Ka chhungte chuan engah teh vak mah an ngai lo va, Johan-a nena kan awm dun thei tur chu an lawm zawk a ni. Chutah ka beisei loh lutukin kâr tam pawh a la liam lo vang tihah thil a la thleng zui, Rebec-i chuan accident a tâwk a, Johan-a min hirlh danin a ngaihzawng thar nena an lên chhuah lai a nih hmel. A ngaihzawngpa chu a hmunah a thi nghal a, Rebec-i erawh a la dam a, mahse ICU lamah an insuan lut a, a dam zawk ni mah se a dinhmun a ṭha lo em em tho. 

Thisen a hloh hnem bakah a ruh a sawh chhe nual a, Johan-a chuan thisen a pe nghe nghe a, buaina an tâwk bawk nen phone kaltlang hlirin thla khat chhung chu chanchin kan inhrilh nghe nghe. Thla thar kan chuangkai a, vanduai thlak takin Rebec-i chu a thi ta. Thil a thleng zung zung lutuk chu mak ka ti a, Pathian hnena ka ṭawngṭai paw'n ka chham tel hial ṭhin. Johan-a nen kan awm dun theih nâna a remruatna a nih leh nih loh ka hre si lo va, lo ni ta se chu ngaih thiam dan a la awm mai a, a ni lo a nih ngat chuan ka inthiam lo khawp ang. Johan-a nen chuan kan inbe awl lo va, a rawn chhoh leh theih ṭep tawh thu te, min ngaih thu te, nupaa insiam a châk tawh thu te min hrilh ṭhin a, nuam lo tihna ka la nei ru ṭûn bawk si nen thil dang ka sawipui daih zel. 

Rebec-i thih aṭanga kâr hnih hnu velah lo zin chhoh a uar leh ṭan a, a tak ngeia kan inhmu leh chiah chu kan inkuah vawng vawng a, kan infawp a, engkim chu Pathian remruat a nih loh ka ring phal tawh lo hrim hrim a ni. Innneih lam a sawi ri nghal a, mahse kei chuan ka duh rih lo bur thung. A kum zat te, ka kum zat thlengin a sawi kai a, nupaa insiam kan hun tawh lutuk thute chu a sawi bawk a, a sawi zan chuan ka pa pawh a lo nui tawp ringawt. A sawi dik chiah si alawm, ka tan phei chuan fa neih lam ka harsat tawh zawk maithei a ni. Zan eng emaw zah min sawm hnu chuan ka pawm ve ta, mahse kum thar lamah law law ka ti tlat a, phur lo zetin rem a ti ve leh mai bawk. 

Krismas kan thleng a, Johan-a chu a pa nen an rawn kal mai a nih chu! Chutah kum 10 liam taa a nu a thih tawh thute ka hre hnuhnawh leh zel a, ka zawt ngai miah lo kha a nia, chu thu ka hre chiah chu mak ti tak ka ni. A nu nen kha chuan kan innel lo em em a, a thi erawh pawi ka tih pui khawp mai. Johan-a pa nen chuan kan inchibai a, mak ka ti deuh pakhat chu min huatna emaw duh lohna a nei miah lo va, ka pa nen te hlei hlei chuan an inkawm ngeih nghal em em a, engkim chu a mak zung zung hi a ni tawp. Johan-a ni se ka bulah a tal chawt a, Rebec-i nen khan inṭhen hman mah se nupui sûn zo hlim ang thovin ka ngai tlat a, amah phei chuan a duh lo hle. 

"Harsatna awm miah lovin thil lah hi a kaw dûak duak mai si a, Johan-a nena in awm dun hi Pathian paw'n rem a ti a ni chêk ang" ka pa chuan a ti ta hial a, Johan-a leh a pa awm hnaih loh lai tak a ni bawk a, chhan lêt dan tur hre lo zetin ka ngawi vung vung ringawt.

Krismas kan hmang zo va, Johan-a leh a pa chu an chhuk mai dawn emaw ka tih laiin kum thar an hman nghal tur thu an la sawi ang ta deuh deuh a, mi dang hriat lovah Johan-a chu ka hau nasa ṭhin. Kum 40 lai a ni ve tawh a, a puitling viau rualin a naupangchhia leh thut ṭhin a, haw thla thuai se ka duh zawk a ni. January thla tawp lamah an haw thla ta ngei a, mahse phone-in kan inbe char char thung a, ka ngai ve reng. Aizawl leh kan khaw inkar thui lutuk a nin thu chu ka hria ka hre ta mai, a áwm lo hran lo. A lo chho peih reng hi ka ti zawk, a hlat tehreng nen hian, mahse a hmel ka hmuh hi chuan nuam ka ti em em tho bawk si.

Thla hnih kan hmang ral leh a, a hma ai zawngin min nawr nasa zual a, min sawm ngawrh zawk bawk a, a tawpa tawpah chuan a bula cheng kumkhua turin thutlukna ka siam ve ta. A lawm lutuk chu kan bula awm ve mi dang pawh ngaihsak tawh lovin min pawm kâng a, min fawp ngawng ngawng bawk a, zak ru tak ka ni. Rei rial lovin palai hmel kan hmu nghal thuai a, palai lo kal zan te chuan a lo kal ve a nih chu! Palai haw hnu fê ah a lo thleng a, ka va han ṭawngkhum nasa mai mai tak. Ka zak bawk si, tih ngaihna vak a awm tawh bawk si lo, ani lah chu a la nui mai mai zui. Chutah haw thla leh nghal thuai turin ka ti a, riah a tum thu a sawi thung a, kan ina riah ka phal lo va, a haw thla mai tura ka ngaih laiin motor-ah a riak lui ta tho va, chu pawh zingah ka hre ve chiah. 

Engkim chu Mizo dan dik takin kan ti vek a, Rebec-i te chhung aṭanga vuivaina thu a awm deuh reuh erawh nuam ka ti bik chiah lo. Chu mai a ni nâng, Johan-a nu unaunu te chuan hmân ang bawkin min lo la duh lo tluang zel a, mahse Johan-a pa'n a zilh hrep thung. Kâr tam pawh liam lovah khawvela ka mipa hmangaih ber nen chuan biak in chhungah dan khatna ngeiin kan innei ta, kan va han hlim dun tak êm. Kei phei chu ka hnuk a ulh a, ka ṭap hial a, ka pasal ni ta Johan-a chuan ka awm dan chu a lo hrethiam khawp mai. Inneih zanah chuan nupa nun hmang nghal mai lovin thil chi hrang hrang kan sawi dun hmasa tê tê a, kan nun hlui te, kan intawn chhoh dan te kan sawi a, kan nui dun leh hak hak ṭhin bawk. 

Zing dar 1 velah chet a la ṭan ta chauh a, ka mipa hmangaih ber hnena ka thianghlimna ka hlan chu ka lawm ngawih ngawih. Ka rin phak bakin Johan-a chu a peih rei phian a, mahse vawi khat mah ka hnar chhin eih lo. Ka mamawhna a nasa tulh tulh emaw tih theih turin ka taksa te chuan a lo dawngsawng ṭha em em a, thawm pawh a dim hran lo. Kan duh tâwk meuh chuan ka chau hnawp thei, a duhthaw ve êm bawk a ni. Ruak ngal ngatin kan inkuah hle hle a, thlan nen ban chuap mah ila kan inten lo ve ve a, hmangaihna chuan kan chungah ro a rel zawk a ni. Zing dar 5 bawr velah ka taksa za mer mer avagin ka harh a, ka harh tih a hriat rualin Johan-a chuan ṭan a khawh leh nghal mial mial a, zan lam ang bawkin ka hnial leh ta chuang lo. Ka taksain a dawngsawng ṭha em em a, ka pasal ka mamawh dan chu ka rin phak bak piah lam thil a ni.

Mo thar tuk aṭang beisei loh takin buaina kan nei nghal pang a, Johan-a nu unaunu te lam bawk a ni a, ka rai theih loh nân hma lak an tum thu te chu nasa zet hian an sawi a, chuti ang em ema min ngaina lo tu an lo awm chu mak ka ti letling zawk. Ka chhungte'n an hre chiah chu an thinrim hlawm em em a, u Ringa phei chuan hmeichhe kut thlak a hreh loh thu a sawi hial a, mahse Johan-a pa, ka pa ni ta bawk chuan a hau leh hrep a, an zak lo ve êm a ni. Johan-a office kal hlanin ka pa nen chuan inah kan awm ṭhin a, zep nei miah lo hian ka pa chu ka rilru dik tak ka hrilh hmiah zel a, awlsam taka ka rilru ka sawi chhuah chhan chu ka hre bik lo. A nupui thi ta unaunu te ka hlau tih a hriat phei chuan min vil deuh chawt a, a inthlahrunawm lek lek zawk ṭhin.

Thla 1 hnuah erawh Johan-a nu unaunu te lam chu an reh ta hmak a, min tibuai reng se chu ka rilru lam thlengin a dik lo vek thei ang ka ring. Amaherawhchu ka pa leh ka pasal an awm reng a, hlauhthawnna ka neih rualin ka hahdam ru viau tho. A hun lai a nih vang nge ni ka pasal nen chuan zan tin mai hian hmangaihna lipuiah kan cheng dun ṭhin a, pasal ka neih tâk chinah chuan mi ṭhenkhat te sawi fo ṭhin vanram tla fual pawh ka hrethiam ve ta nghe nghe a, vawi duai lo hi vanram tla fualah kan lêng dun hi a ni ringawt. Nitin office lamah a kal ziah a, ka bula a awm loh hlek hi chuan ka ngai ru ngawih ngawih ṭhin. A tan nupui ṭha ber nih ka tum nghet bur a, ka pa tan pawh mo ṭha ber nih ka tum ruh hle.

"A ni tak tak em Doctor?" ka aw chu duh aiin a hlauthawng aw lek lêk a, ka inthunun hman tawh lo a ni ber.

"Ni e, i rai ngei e. Damdawi ei tur ka chawh che ang a, i lei haw nghal dawn nia" ka lawm lutuk chu zuan vak vak mai ka duh, tun hnaiah luak chhuak leh rim ngaitheih loh ka ngah ém avangin Nguri ka zawt tawp a, ani chuan ka rai a nih a ring a, ka lo rai ngei e.

"Ka lawm e" tiin Doctor room aṭang chuan ka chhuak thuai thuai a, Nguri call ka tum deuh ûk a, mahse ka pasal hrilh hmasak ka duh leh si zawk a ni. 

"Hello" rei pawh a ring hmain ka pasal chuan a lo lâ a, ka hlim lutuk chu ka nui deuh reng mai.

"I buai em?"

"Buai loh lai tak, eng nge ni ta?" 

"I lo haw lawk hman ang em?" ka tih chuan

"Engati nge? Thil thleng a awm leh em ni? Ka nu chhungte an lo kal leh em?" a rawn ti nghal zung zung a, nuih insum zet hian

"I hman tho chuan lo haw phawt zawk rawh" ka ti a, thu dang a sawi leh hmain kan inbiakna ka ti tawp daih a, a hlauthawng hle dawn tih ka hre nghal.

Kan in ka thlen hnu deuh lawkah a rawn thleng ve nghal a, ka pa nen ka ko hrang leh tê tê a, ka rai thu ka sawi chiah chu mak ti dun tak an ni. Ka pa chu a ká hau a, Johan-a ni se a chal a tichuar nâng a, an ngawih reng lai chuan nau ka pai mêk thu ka sawi leh ngat a, chutah zet zawng ka pasal chu che rang tak a ni. Min kuah a, min fawp mawlh mawlh a, a lawm lutuk chu a che buai vek a ni ber. Ka pa pawh a bang bik chuang lo, a hlim ve em em a, Johan-a nen min en tawn zak zak pah hian

"In va han che rang dun ve le, fa neih tlém in hlau chiang mai" a rawn ti a, lai zetin ka hawi sawn daih a, Johan-a erawh a nui hawk hawk a, ka pa sawi chu a dikna chen a awm tho, kan inneih aṭang thla 2 pawh a la ral êm lo va, nau chu ka pai hma mah mah hret a ni. 

Nguri leh ka pate ho ka hrilh ve leh a, inpuiah an awm khawm vek tawh a, min lawmpui nghal sap sap a, Muankimi thlengin rawn zin thlak a sawi nghal chhen mai. Ka pasal ber chu a lawm a, zan mutna ah te chuan ka dul la thep ang reng tak chu a chul riak riak a, a changin a fawp leh zauh ṭhin bawk. Hnaa a kal paw'n keimah mai bakah ka pum chhunga naute chanchin min zawt tel ziah tawh a, kum upat tawh hnu lama nau ka pai hma em em te chu ka lawm hnuhnawh zawk a ni. A buaithlak lai ber erawh rim ngaitheih loh ka ngah em em chu a ni a, ka pa rimtui inkah rim tak ngial pawh ka ti thei lo lek lêk ṭhin a, mahse mak tak maiin Johan-a ve thung chu ka engah mah a thawk lo.

A ngaih hian ka ngaih ngawih ngawih zawk a, ani lah chuan ka ngai chu nuam a ti em em a, min awmpui deuh reng mai. Chutah a hma ai thu zep ka nei lo leh ta nghal a, ka awm dan chu ka hrethiam lo tak zet. Rai ka ngeih lo ti dawn ila ni theiin ka hre si lo, ṭawng phawng phawng te ka ching a, engkim chu a mak vel vek a ni. Ka pum chhunga nautêin thla 9 chhung hun a hman hnu chuan hrisel takin phir ka hring a, ka nau neih ni chuan zak deuhin ka nui reng ringawt. Ka pa dik tak zawk chuan doctor awm lai leh lai lo sawi lo hian nupa nun kan hman zin thawkhat a rin thu a sawi lawng lâwng a, chutah phir ka nei leh zel bawk si a, a sawi tawp thei lawk lo a ni ber.

Kan in lum ngeia kan awm hnu chuan kan fate chu Johan-an a pawm deuh reng a, ka rin aiin nautê pawm a zei nghal fú mai. A chang leh ka pa'n pakhat zawk a pawm a, kei chuan pawmna hun pawh ka nei mumal ngai lo. Mutna ah hian a ni deuh tawp mai a, a laiah kan mut tir ṭhin a, ka mipa hmangaih em em pasala ka neih mai bakah fa kan nei dun leh ta zel a, hlim loh chu har tak a ni. Kan fate'n thla 2 an hman laiin Muankimin min rawn awmpui zuai a, mahse kâr hnih vel bak a ni lo. Kan fate paw'n thil an hre chho ṭan a, Johan-a an chhun bawk a, hmelṭha dun tak an ni. A mitmeng a fiah ral a, ka pa pawh chhunna lai an neiin ka hria. 

Nautê te'n thla 3 an han tling chiah chu Johan-a a nghal chho ṭan a, nupa nun pawh kan awl lo leh ta viau mai. A tirah hi chuan ka hnar ve ṭhin ngei alawm, mahse ka hnar rei tak tak thei lo. A mood-a ka chen miah lo lai pawh hian min han sawngbawl tak tak hi chuan ka mamawh thuai zel a, chu tak chu a ni paw'n a hai lo chiang thei hle. Johan-a nena kan inhmangaihna chu kiam a hnêkin a nasa tulh tulh zawk a, thil lem nawhreh theih ang mai mai a ni lo va, thâm ral thei lo khawpin kan inhmangaihna chu a chak tâwk a, a fêi bawk a, harsatna leh buaina te'n a hliah khuh theih ni ngat se zawng zawng hmâna hmânah khan a dai tawh ngei ang, mahse kan inhmangaihna chu nunna nei ang maiin a nung ling vût reng zawk a ni. 

The End 

(Part 1 lêka khung ka tum kha a nia, part 4 laiah ka chhuah leh lawi a, eng pawh ni se a tawp thlenga in lo chhiar avangin ka lawm e)